Αλόη

Αλόη
Αλόη

Α. Περιγραφή: Η αλόη η γνήσια είναι φυτό ποώδες , πολυετές, ιθαγενές της Αφρικής, η ονομασία αλόη προέρχεται από το αραβικό όνομα alloeh. Στην Ελλάδα έχει εγκλιματιστεί και φυτρώνει αυτοφυές σε αγρούς ή καλλιεργείται σε κήπους και γλάστρες ως διακοσμητικό. Μοιάζει πολύ με τον αθάνατο. Τα φύλλα της είναι μεγάλα, αγκαθωτά, πλατιά στη βάση, στενότερα και μυτερά στην κορυφή, με λευκά στίγματα και τα άνθη κίτρινα.

Β. Ιστορία: Η ρητίνη της αλόης ήταν γνωστή τουλάχιστον από το 400 π.Χ. Την αναφέρει και ο Διοσκουρίδης και ο Πλίνιος. Η άχρωμη και διαφανής γόμα, γνωστή ως ζελατίνη της Αλόης της γνήσιας (aloe Vera gel), είχε μεγάλη εμπορική σημασία στην αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, Έλληνες, Ρωμαίοι, Κινέζοι  τη  χρησιμοποιούσαν για να θεραπεύσουν τις αρρώστιες της επιδερμίδας. Οι Αιγύπτιοι τη χρησιμοποιούσαν στο βαλσάμωμα των νεκρών. Στην Κύπρο παλαιότερα την καλλιεργούσαν σε μεγάλη έκταση, την ονόμαζαν αλάς και τη χρησιμοποιούσαν για την βασκανία, φυτεύοντας τη στους τοίχους της αυλής ή την κρεμούσαν στις οροφές εργαστηρίων. Λέγεται ότι ο Χριστόφορος Κολόμβος την είχε σε όλα του τα ταξίδια και τη χαρακτήριζε ως «το γιατρό στη γλάστρα».

Γ. Συστατικά: Η αλόη περιέχει περί τα 200 πολύτιμα συστατικά μεταξύ των οποίων απαραίτητα αμινοξέα, ένζυμα, σάκχαρα, στερόλες , μηλικό οξύ, λιγνίνη, Β-καροτίνη , χολίνη , βιταμίνες Α, Β1,Β2,Β6,Β12,C, E , φυλλικό οξύ , ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο, νάτριο, χαλκό, σίδηρο, ψευδάργυρο, μαγγάνιο κ.α

Δ. Αλόη: Aloe Vera L, Aloe barbadensis Miller (Χanthorrhoeaceae Asphodelaceae). Tα παρασκευάσματα αλόης συντελούν στην αντιμετώπιση της ξηρότητας, του πόνου, της φλεγμονής και του κνησμού. Ένα από τα πιο κοινά φυτικά παρασκευάσματα για διάφορες βλάβες του δέρματος είναι η βλεννώδης γέλη από τα κύτταρα του εσωτερικού των φύλλων του φυτού Αloe Vera L και Aloe barbadensis Μiller. Η γέλη αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με τον πικρό κίτρινο χυμό που προέρχεται από περιοχές περικυκλικά από τα σωληνάρια που βρίσκονται ακριβώς κάτω της επιδερμίδας του φύλλου. Τα συστατικά της αλόης έχουν την ιδιότητα να διαπερνούν τις στιβάδες της επιδερμίδας , να ανανεώνουν, να αναζωογονούν, να ενυδατώνουν και να μαλακώνουν το δέρμα. Η αλόη έχει αποτελέσει το αντικείμενο πολλών μελετών όσον αφορά στην εφαρμογή στο υγιές και πάσχον δέρμα. Περιέχει πρωτεΐνες , ένζυμα και αμινοξέα, υδατάνθρακες ( βλεννοπολυσακχαρίτες ), βιταμίνες Β1, Β2, Β3, Β6, C, φυλλικό οξύ, ιχνοστοιχεία, κασσίτερο, ασβέστιο, χαλκό ,μαγνήσιο , φυτικές στερόλες με έντονη αντιφλεγμονώδη δράση, καθώς και σαπωνίνες με αντισηπτική δράση. Τα συστατικά αυτά έχουν ευεργετική δράση, δρουν συνεργικά, μαλακώνουν και ενυδατώνουν το δέρμα, έχουν επουλωτική δράση, και συμβάλλουν στην αναγέννηση του όπως προκύπτει από in vivo πειραματικές και κλινικές μελέτες. Η τοπική εφαρμογή παρασκευασμάτων αλόης ασκεί επουλωτική και αντιφλεγμονώδη δράση, διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα, παράμετροι που ευνοούν την ύφεση των συμπτωμάτων του εκζέματος. Επιπλέον, η αλόη περιέχει μαννάνες που ως γνωστόν ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και διαθέτουν αντι-ιική δράση, που αποτρέπει την επιμόλυνση της εκζεματικής βλάβης. Ασκεί αντιβακτηριακή, αντιμυκητιασική, αντιοξειδωτική, αντιισταμινικη και αντιφλεγμονώδη δράση. Η τοπική εφαρμογή παρασκευασμάτων αλόης  λόγω της διέγερσης του ανοσοποιητικού συστήματος, της επουλωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης, ευνοεί την ύφεση των συμπτωμάτων του εκζέματος. ακόμη παρουσιάζει παρόμοια δράση με εκείνη των σαλικυλικών. Η γέλη αλόης εφαρμοσμένη τοπικά δρα και ως μαλακτικό σε εγκαύματα, μικρές εκδορές ή και φλεγμονές του δέρματος, διότι εφυγράνει  την επιφάνεια του τραύματος, συγχρόνως δε επιτρέπει την είσοδο οξυγόνου, προάγει τη θρέψη και πιθανόν αυξάνει τον πολλαπλασιασμό και την αναγέννηση των κυττάρων. Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ως καθαριστικό, αναισθητικό, αντισηπτικό, αντικνησμικό, εφυγραντικό. Ενώ δεν παρατηρήθηκε να έχει ηλιοπροστατευτικές ιδιότητες , η γέλη δύναται να επαναφέρει τη λειτουργία των κυττάρων της επιδερμίδας (όταν χορηγηθεί τοπικά σε διάστημα άνω των 48h), που είχαν υποστεί την επίδραση της υπεριώδους (UV)ακτινοβολίας διεγείροντας τη σύνθεση κολλαγόνου και ινών ελαστίνης. Τα εκχυλίσματα αλόης διαθέτουν δράσεις που δύνανται να ανατρέψουν τις εκφυλιστικές λόγω ηλικίας βλάβες του δέρματος. Ανευρίσκεται σε πληθώρα καλλυντικών παρασκευασμάτων και σε αντιηλιακά διαλύματα (potions) λόγω της αίσθησης δροσιάς που προσφέρει, της δημιουργίας επικαλυπτικού υμενίου και των μαλακτικών της ιδιοτήτων. Υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές εμφάνισης δερματίτιδας εξ επαφής και αίσθημα καύσου μετά από τοπική χορήγηση γέλης αλόης σε απογυμνωμένα τραύματα δέρματος, αλλά αυτό συνήθως οφείλεται στην παρουσία ανθρακινονών.

 

Βασίλειος Τσιούτσιας, Φαρμακοποιός

About the author