Δρ. Ανάργυρος Μαριόλης: Ο καλύτερος οικογενειακός Γιατρός της Ε.Ε.

Δρ. Ανάργυρος Μαριόλης: Ο καλύτερος οικογενειακός Γιατρός της Ε.Ε.
Δρ. Ανάργυρος Μαριόλης: Ο καλύτερος οικογενειακός Γιατρός της Ε.Ε.

Δρ. Ανάργυρος Μαριόλης:

«Το Ε.Σ.Υ. σήμερα επιτελεί σημαντικό έργο, ωστόσο ανταποκρίνεται σε επίπεδο χαμηλότερο εκείνου των βασικών αναγκών της χώρας.»

Με αφορμή την ανακήρυξή του ως καλύτερος Οικογενειακός Γιατρός για το 2019 από τον έγκριτο οργανισμό WONCA Europe, μιλήσαμε με τον Δρ. Ανάργυρο Μαριόλη, ο οποίος απάντησε με ιδιαίτερη ευγένεια στα ερωτήματα που του θέσαμε στη συνέντευξη που ακολουθεί.
Ο Δρ. Ανάργυρος Μαριόλης είναι Πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κάτοχος Διδακτορικής Διατριβής στην Ιατρική Σχολή του ίδιου Πανεπιστημίου, Διευθυντής του Κέντρου Υγείας Αρεόπολης Μάνης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής (ΕΛ.Ε.ΓΕ.ΙΑ.) και υπήρξε ιδρυτής και Επιστημονικός Υπεύθυνος του 1ου Κέντρου Υγείας αστικού τύπου στην Ελλάδα, στον Βύρωνα Αττικής (2003-2010).

Κύριε Μαριόλη, πώς αισθάνεστε για την ανακήρυξή σας ως ο καλύτερος Οικογενειακός Γιατρός για το 2019;
Όλα αυτά τα χρόνια έμαθα πως το όραμα και ο κόπος, συνήθως, αναγνωρίζονται. Ωστόσο, η αναγνώριση για μένα ούτε κίνητρο ούτε σκοπός έγινε. Αγωνίζομαι διαρκώς για τον γείτονα, τον περαστικό, τον μετανάστη. Περιβαλλόμενος από συνεργάτες, συνεπαρμένους από την ίδια ζέση για το ωραίο. Η διάκριση αυτή αντανακλά προσπάθεια ετών. Αν στην αντίληψη του σύγχρονου Ευρωπαίου πολίτη, αντικατοπτρίζει το ίδιο, τότε όλοι μας αισθανόμαστε, πέραν της υπερηφάνειας, την ελπίδα ζωντανή. Και για να είμαι σαφέστερος, αφού στη σημερινή εποχή των απαξιωμένων θεσφάτων επικροτείται ο οραματισμός, η αφοσίωση στο κοινό όφελος και η συλλογικότητα, ε ναι, είμαστε όλοι υπερήφανοι.

Τι αποτελεί για εσάς η Ιατρική Επιστήμη;
Ιατρική Επιστήμη μπορεί να συνοψίσει κανείς ότι είναι η συστηματική παρατήρηση της ανθρώπινης ύπαρξης στην ολότητά της, όπως αυτή εκφράζεται σε βιολογική λειτουργία και συμπεριφορά, τις όποιες παρεκκλίσεις της από αυτό που από παρατήρηση ορίζει ως φυσιολογικό και την έρευνα για τη βελτίωση του ευ ζην.
Η Ιατρική είναι μαγευτική, γιατί δεν περιορίζεται στην Επιστήμη. Η εφαρμοσμένη επιστήμη γίνεται τέχνη και τρόπος ζωής. Όσο νωρίτερα την ανακαλύπτεις έτσι, σαν τριπλή έννοια, τόσο σου επιτρέπει να την προσφέρεις απρόσκοπτα και ανιδιοτελώς.

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για την προληπτική ιατρική και τα όποια ευεργετήματά της;
Η πρόληψη, σε συνδυασμό με επιτεύγματα-τομές στη θεραπευτική νοσημάτων που καθόριζαν στο παρελθόν το μέσο προσδόκιμο επιβίωσης, άλλαξαν τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού στον ανεπτυγμένο κόσμο. Είναι τόσο παρεμβατική, όσο και μια καθοριστική χειρουργική επέμβαση. Αν υπολογίσουμε, για παράδειγμα, την αλλαγή που επέφερε η καθολική εφαρμογή του προληπτικού εμβολιασμού στα παιδιά, θα αντιληφθούμε τον λόγο για τον οποίο οι σύγχρονοι επαγγελματίες υγείας συναντούν ορισμένες ασθένειες μόνο στα συγγράμματα. Η πρόληψη έκανε τον καρκίνο του μαστού ενίοτε ιάσιμη νόσο. Ελπίζουμε ότι, παρά την ανθρώπινη φθορά, με διαρκείς παρεμβάσεις στην κοινότητα, τόσο σε επίπεδο δευτερογενούς αλλά κυρίως πρωτογενούς πρόληψης, το φορτίο καρδιαγγειακής θνησιμότητας και νοσηρότητας θα μειώνεται ολοένα.

Ποιος είναι ο λόγος που τα τελευταία χρόνια φύγατε από την πρωτεύουσα και δραστηριοποιείστε πλέον στη Μάνη;
Προτού επιστρέψω στη Μάνη, τόπος που στο διάβα του βίου μου εναλλάσσεται διαρκώς από σταθμό σε προορισμό, με τη βοήθεια συνεργατών και φίλων δημιουργήσαμε από το μηδέν το πρώτο και, δυστυχώς, μέχρι σήμερα μοναδικό Αστικού τύπου Κέντρο Υγείας στη χώρα. Λειτούργησε και συνεχίζει να επιτελεί σημαντικό έργο. Η παρουσία μου λοιπόν ήταν αναγκαία αλλού, και δεν μπορούσε να είναι οπουδήποτε αλλού εκτός από τη Μάνη.

Πώς αντιμετωπίζεστε από τα μέλη μιας κλειστής κοινωνίας όπως αυτή της Αρεόπολης;
Από τη Μάνη, ακόμη και τότε που δεν εργαζόμουν εδώ, δεν έλειψα ποτέ. Ούτε και η Μάνη από τη σκέψη μου. Το βλέμμα κάθε Μανιάτισσας και Μανιάτη μου θυμίζουν τα βλέμματα εκείνα που με περιτριγύριζαν μικρό στα σοκάκια των χωριών της Μάνης. Μόνο που τώρα μπορώ να τους προσφέρω κάτι περισσότερο. Οι κοινωνίες ανοίγουν. Τα ερεθίσματα δεν έχουν αφήσει τη Μάνη στο παρελθόν της. Είμαστε γεννημένοι σε κακοτράχαλα χώματα και μαζί χτίσαμε τη σχέση εμπιστοσύνης που, ίσως, διακρίνει ακόμα και ένας περαστικός στο σύντομο διάβα του.

Με δεδομένη την οικονομική κρίση, στην οποία έχει εδώ και μια δεκαετία περιέλθει η χώρα μας, πιστεύετε πως είναι εφικτή η κατ’ οίκον νοσηλεία;
Με αυταπάρνηση και ζήλο. Οι προτεραιότητες στη ζωή δεν έχουν υποχρεωτικά οικονομική συνιστώσα. Τουλάχιστον όχι για μένα. Η κρίση, όχι μόνο οικονομική, έπεισε την κοινή γνώμη ότι δράσεις όπως την κατ’ οίκον νοσηλεία, δεν μπορούν να υλοποιούνται με την ίδια «ευκολία». Το Κέντρο Υγείας Αρεόπολης, ωστόσο, και η ομάδα Υγείας που του δίνει ζωή, δεν επέτρεψε στην οικονομική δυσπραγία να επέμβει σε λάθος ιεράρχηση των αναγκών της Κοινότητας. Θέλω να πω ότι λεφτά δεν υπήρχαν, αλλά ο γιατρός, ο νοσηλευτής, ο φορέας (πολλές φορές όλα αυτά από έναν) έβρισκε τους πόρους, ώστε να μη στερείται κανείς τη φροντίδα. Ούτε εκείνος που μπορεί να βρεθεί στον χώρο μας, ούτε εκείνος που οι συνθήκες τον καθηλώνουν στον δικό του.

Πώς κρίνετε το σημερινό Εθνικό Σύστημα Υγείας στην Ελλάδα;
Το Ε.Σ.Υ. σήμερα επιτελεί σημαντικό έργο, ωστόσο ανταποκρίνεται σε επίπεδο χαμηλότερο εκείνου των βασικών αναγκών της χώρας. Καταναλώνεται σε πλήθος διατάξεων και τροπολογιών (αναβάθμιση Πρωτοβάθμιας Φροντίδας, επικουρικό προσωπικό κ.ά.), ωστόσο στην πράξη ορθώνεται όπως οι πινακίδες που κοσμούν τα κτίρια του. Φθαρμένο, σε ύψος πολύ κατώτερο των επιταγών του καιρού.
Αναφορικά με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα συγκεκριμένα, παρά το πλήθος οχλήσεων θεσμοθετημένων φορέων στους οποίους συμμετέχω προς την Πολιτεία, η εικόνα απογοητεύει. Στο αστικό τοπίο, συμφορημένα νοσοκομεία καλούνται να αναπληρώσουν το κενό. Ρόλο που δεν οφείλουν να επιτελούν, σε κανένα επίπεδο. Ούτε επιστημονικά, ούτε νομοτελειακά. Ταυτόχρονα, πλήθος συναδέλφων που ασκούν  ιδιωτικά το επάγγελμα, επάξια αλλά όχι οργανωμένα, διατηρούν το βιοτικό επίπεδο του κόσμου στην κατάσταση που ο καθένας αντιλαμβάνεται. Η πρόσφατη εφαρμογή του Οικογενειακού Ιατρού από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. είναι μέτρο προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά με λάθος τρόπο. Θυμίζει το παλαιό σύστημα σύμβασης έργου σε ιδιώτη πάροχο, απλά με λιγότερο πιθανά κόστος.
Το τοπίο της υπαίθρου, ακόμη περισσότερο αποκαρδιωτικό. 2019. Και ακόμα πάνω από το 60% των περιφερειακών ιατρείων καλύπτονται από ανειδίκευτο προσωπικό. Είμαι λάτρης του ωραίου και το Ε.Σ.Υ. είναι μια εικόνα που προκαλεί αποστροφή. Δεν έχω απαξιωτική διάθεση, γιατί αν αναφερθώ στην πλειοψηφία του ανθρώπινου δυναμικού που το απαρτίζει, είμαστε καταρτισμένοι και άνθρωποι που μας διακατέχει η ανάγκη για προσφορά. Η έλλειψη συντονισμού και πόρων, ωστόσο, δεν επιτρέπει στον παρατηρητή εύκολα αυτό το συμπέρασμα.

Υπάρχει κάποιο προσωπικό παράπονό σας από την Πολιτεία;
Ένα από τα μαθήματα που διδάχθηκα πολύ μικρός είναι να μην αναλώνομαι σε παράπονα. Η επιμονή ανοίγει δρόμους. Διαχρονικά, η Υγεία αναφέρεται πρώτη στις ατζέντες, η συζήτηση περί αναμόρφωσης των παροχών, ωστόσο, αναλώνεται σε άστοχες εν πολλοίς τροπολογίες. Τα αποτελέσματα ορατά στην καθημερινότητα του πολίτη.

Θα μπορούσε το φαρμακείο να ενταχθεί ενεργά στην προσπάθεια αναβάθμισης της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας ως σημείο ενίσχυσής της;
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες οι φαρμακοποιοί, ειδικά σε εξωνοσοκομειακό περιβάλλον, παίζουν ενεργό ρόλο και συμμετέχουν δραστικά, συνεργαζόμενοι με την Ομάδα Υγείας (γιατρό, νοσηλευτή, επισκέπτη). Το ίδιο θα έπρεπε να ισχύει και στην Ελλάδα. Με αλλαγή νοοτροπίας και κουλτούρας στον ευρύτερο τομέα των επαγγελματιών υγείας, όπως είναι και οι φαρμακοποιοί, θα μπορούσε να ενταχθεί σε μια προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Συνέντευξη του Ανάργυρου Μαριόλη στο περιοδικό «Σύμβουλος Υγείας» και την δημοσιογράφο Παναγιώτα Σούγια

About the author