Εγκυμοσύνη μετά τα 40

Εγκυμοσύνη μετά τα 40
Εγκυμοσύνη μετά τα 40

Μία από τις πλέον συνηθέστερα εμφανιζόμενες αλλαγές στη ζωή των γυναικών της σημερινής εποχής σε σχέση με τις παλαιότερες γενιές στη χώρα μας είναι η εγκυμοσύνη μετά την ηλικία των 40 ετών. Οι σημερινές γυναίκες επιλέγουν την αναβολή της τεκνοποίησης για αργότερα και το φαινόμενο αυτό έχει μία πληθώρα αιτιών τόσο κοινωνικοοικονομικών όσο και επαγγελματικών. Ακολουθώντας τις αλλαγές που έχουν επέλθει στις δυτικές κοινωνίες, οι περισσότερες γυναίκες, με την επιθυμία της επαγγελματικής καταξίωσης, παντρεύονται και τεκνοποιούν μεγαλύτερες, με αποτέλεσμα η μέση ηλικία για την πρώτη εγκυμοσύνη να είναι τα 30,7 έτη. Ποιο είναι όμως το τίμημα και ποια η επίδραση της ηλικίας στη διαδικασία της τεκνοποίησης;
Το χρονικό όριο που έχει ορίσει η φύση για να μείνει μια γυναίκα έγκυος είναι η ηλικία της εμμηνόπαυσης, δηλαδή περίπου τα 50 χρόνια για τον δυτικό κόσμο. Αυτή την ηλικία θέτει ως όριο και η ελληνική νομοθεσία για τις γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση. Πάντως, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η καλύτερη ηλικία για να αποκτήσει μια γυναίκα παιδί είναι τα 20-30 χρόνια και ο βασικότερος λόγος είναι πως η γονιμότητα της γυναίκας ελαττώνεται μετά τα 35 έτη και αυτή η πτώση επιταχύνεται μετά τα 40.
Επιχειρώντας μία ουσιαστικότερη προσέγγιση, συνειδητοποιεί κανείς πως δεν υπάρχει επιστημονική έρευνα που να μην υποστηρίζει ότι η γονιμότητα της γυναίκας μειώνεται μετά τα 35-40, κάνοντας την απόκτηση μωρού μετά την ηλικία αυτή από λίγο έως πολύ πιο δύσκολή. Ωστόσο, δεν είναι λίγες και οι έρευνες που αποδεικνύουν ότι το 90% των γυναικών στα 35 μπορούν να μείνουν έγκυοι χωρίς άλλη βοήθεια. Το ίδιο ισχύει για τα 2/3 των γυναικών στα 39 και για περίπου τις μισές γυναίκες στα 41. Τα ποσοστά, βέβαια, πέφτουν σημαντικά από τα 41 και μετά και μόνο λίγες γυναίκες μπορούν να αποκτήσουν παιδιά μετά τα 44 με δικά τους ωάρια. Έτσι, δεδομένου ότι μόνο οι μισές γυναίκες θα αποκτήσουν παιδί δια της φυσικής οδού μετά τα 41, οι υπόλοιπες θα χρειαστεί να ακολουθήσουν κάποια μέθοδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Πόσες από αυτές θα τα καταφέρουν; Σύμφωνα με τους επιστήμονες, σε γυναίκες άνω των 40 ετών, το ποσοστό επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης υπολογίζεται μικρότερο του 15% ανά κύκλο. Αυτός είναι και ο λόγος που οι γυναικολόγοι, οι οποίοι ειδικεύονται στις εξωσωματικές, συνιστούν σε γυναίκες άνω των 40 να χρησιμοποιήσουν ωάρια δότριας, και μάλιστα νεώτερης γυναίκας, χωρίς βέβαια να αποκλείουν το γεγονός η 40χρονη να καταφέρει τελικά να μείνει έγκυος και με φυσικό τρόπο.

Τι πρέπει να προσέχουμε
Σε κάθε περίπτωση από τη στιγμή που η μέλλουσα μαμά βρίσκεται ήδη στην τεσσαρακοστή δεκαετία της ζωής της καλό θα είναι να λάβει κάποια αυστηρά μέτρα ώστε να έχει μία όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική εγκυμοσύνη. Έτσι, προτού αλλά και αφού επιβεβαιωθεί η κύηση, θα πρέπει να ακολουθεί μία ισορροπημένη διατροφή υψηλής διατροφικής αξίας, να λαμβάνει καθημερινά 400mg φολικού οξέος, καθώς και όποιες άλλες βιταμίνες χορηγήσει ο γυναικολόγος, να μετράει την αρτηριακή της πίεση καθημερινά, να αποφεύγει την κόπωση και να φροντίσει να διατηρείται σε καλή φυσική κατάσταση, με ήπιες δραστηριότητες όπως το περπάτημα, η γιόγκα, το πιλάτες και το κολύμπι. Εάν υπάρχουν προβλήματα υγείας, π.χ. θυρεοειδής, θρομβοφιλία, διαβήτης κ.λ.π., θα πρέπει να τα αντιμετωπιστούν με την κατάλληλη αγωγή το συντομότερο δυνατό και να ληφθούν τα μέτρα που θα πει ο γιατρός (ενδοκρινολόγος, καρδιολόγος κλπ), προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος επιπλοκών. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμίσουμε πως εκτός από τις προγραμματισμένες επισκέψεις στο γιατρό, απαραίτητο είναι να αναφέρεται και οποιοδήποτε σύμπτωμα μπορεί να θεωρηθεί ανησυχητικό. Κοινώς… Καλύτερα να είστε λίγο παραπάνω προσεκτική ή «κουραστική» παρά να μη δώσετε σημασία σε κάποια ένδειξη.

Κίνδυνοι για την εγκυμοσύνη μιας γυναίκας άνω των 40

–  Παλίνδρομη κύηση (αποβολή κυρίαρχης αιτίας της χρωμοσωμικής ανωμαλίας)

–  Εμφάνιση συγγενών ανωμαλιών στο μωρό (δηλαδή ανατομικών ανωμαλιών, που είναι παρούσες ήδη από τον τοκετό)

–  Υπέρταση κύησης

 

–  Προεκλαμψία (υψηλή αρτηριακή πίεση, υπερβολική κατακράτηση υγρών και υψηλά επίπεδα πρωτεϊνών στα ούρα)

–  Ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη

–   Γενετικές διαταραχές

 

–  Σακχαρώδης διαβήτης κύησης (Παρουσιάζεται σε περίπου διπλάσια συχνότητα σε σχέση με νεώτερες ηλικίες. Προκαλεί υπέρβαρο έμβρυο, διαταραχή της ρύθμισης του σακχάρου του κ.ά.)

 

–  Αιμορραγίες (Προκαλούνται εξαιτίας προδρομικού πλακούντα ή πρόωρης αποκόλλησης πλακούντα)

 

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στην παχυσαρκία. Σε πρόσφατη μελέτη εξετάσθηκε η επιρροή της παχυσαρκίας στη εξέλιξη της εγκυμοσύνης σε γυναίκες με ηλικίας από 40 έτη και άνω τη στιγμή του τοκετού. Η μελέτη αυτή περιελάμβανε 52.249 γυναίκες ηλικίας 20 με 29 ετών και 1.231 γυναίκες με ηλικία 40 και άνω με μονήρεις κυήσεις.

Μεταξύ των παχύσαρκων γυναικών στην ηλικιακή ομάδα των 40 ετών και άνω καταγράφηκαν υψηλότερες πιθανότητες για καισαρική τομή, υπέρταση κύησης, προεκλαμψία, σακχαρώδη διαβήτη κύησης, πρόωρο τοκετό πριν τη συμπλήρωση 37 εβδομάδων κύησης, πρόωρο τοκετό πριν τη συμπλήρωση 28 εβδομάδων κύησης, ενώ τα νεογνά τους είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να χρειαστούν εισαγωγή στη μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών σε σχέση με τις μη παχύσαρκες γυναίκες.

Εντούτοις, φαίνεται πως οι υγιείς παχύσαρκες γυναίκες, που επιλέγουν να τεκνοποιήσουν μετά τα 40 έτη, μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα για καισαρική τομή, σακχαρώδη διαβήτη κύησης, υπέρταση κύησης και προεκλαμψία, μειώνοντας το Δείκτη Μάζας Σώματος (Body Mass Index – BMI) σε επίπεδα φυσιολογικά πριν από την σύλληψη.

Γενικά, είναι καλή πρακτική να έχει επιτευχθεί το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα στα πλαίσια της αντιμετώπισης τέτοιων παθήσεων πριν από τη σύλληψη, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος επιπλοκών κατά την κύηση.

Η υγεία και η ψυχολογία της μητέρας άνω των 40

Ανάμεσα στους «μύθους» που κυκλοφορούν για τη μητρότητα μετά τα 40, είναι και αυτός που θέλει τους μεγαλύτερους γονείς να έχουν λιγότερο καλή υγεία και λιγότερη ενέργεια, συγκριτικά με τους νεώτερους. Η αλήθεια, όμως, είναι, όπως τουλάχιστον επισημαίνουν οι ειδικοί, ότι όσο περισσότερο καθυστερεί μια γυναίκα να αποκτήσει παιδί, τόσο πιο ευτυχισμένη νιώθει όταν τελικά τα καταφέρνει, ενώ σπάνια «μειώνεται» η ευτυχία αυτή όσο περνούν τα χρόνια. Και παρόλο που μια γυναίκα που αποκτά παιδί στα 40, θα είναι 62 όταν το παιδί της θα αποφοιτά από το Πανεπιστήμιο και ίσως γίνει γιαγιά κοντά στα 80, γεγονός παραμένει ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο σε καμία ηλικία.

Επιπλέον, έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βοστόνης στις ΗΠΑ έδειξε ότι οι γυναίκες που γεννούν, χωρίς κάποια τεχνική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, σε μεγαλύτερη ηλικία είναι πιο πιθανό να ζήσουν περισσότερο. Φυσικά, τονίζουν οι επιστήμονες, αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει να περιμένουν να αποκτήσουν παιδιά σε μεγαλύτερες ηλικίες, προκειμένου να αυξήσουν τις πιθανότητες να ζήσουν περισσότερο. Η ηλικία της γυναίκας κατά τον τελευταίο τοκετό όμως, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέτρο προσδιορισμού της διαδικασίας της γήρανσης. Η φυσική ικανότητα μιας γυναίκας να κάνει παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία υποδεικνύει ότι το αναπαραγωγικό της σύστημα γερνάει αργά και επομένως το ίδιο συμβαίνει και στο υπόλοιπο σώμα της.

Όσο για την ψυχολογία της 40άρας μαμάς, ερευνητές από το Ινστιτούτο Παιδικής Υγείας της Μ. Βρετανίας λένε πως οι μεγαλύτερες γυναίκες γίνονται καλύτερες μητέρες. Για την ακρίβεια, λένε οι επιστήμονες, οι μεγαλύτερες γυναίκες φαίνεται πως έχουν περισσότερα προσόντα. Είναι λιγότερο παρορμητικές, πιο ήρεμες και έχουν περισσότερη πείρα ζωής, ένα απαραίτητο εφόδιο για τον ρόλο τους. Ίσως να μην έχουν την αντοχή να τρέχουν διαρκώς πίσω από τα νήπιά τους, αλλά έχουν την ικανότητα να ανακαλύπτουν αμέσως τους πιθανούς κινδύνους ώστε τα να προστατεύουν. Έτσι, οι μεγαλύτερες μητέρες έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναθρέψουν πιο ήρεμα και πιο ευτυχισμένα παιδιά.

Δέσποινα Σ. Καφαντάρη,
Φαρμακοποιός

About the author