Μανιτάρια. Ένας καλός μεζές, αλλά και ένα σφοδρό δηλητήριο

Μανιτάρια. Ένας καλός μεζές, αλλά και ένα σφοδρό δηλητήριο
Μανιτάρια. Ένας καλός μεζές, αλλά και ένα σφοδρό δηλητήριο

Στη χλωρίδα της πατρίδας μας υπάγονται τα μανιτάρια, τα οποία φύονται, κυρίως, σε υγρές και σκιερές περιοχές. Τα συναντά κανείς στις ρίζες των δασικών δέντρων, στους πέριξ των πηγών χώρους, σε σκιερές εκτάσεις, πρόθυμα πάντα να προσφέρουν έναν καλό μεζέ, αλλά και μια σοβαρή δηλητηρίαση.

Διακρίνονται σε εδώδιμα και σε τοξικά. Τα πρώτα έχουν λεπτότατο άρωμα και είναι περιζήτητα για γαστρονομικά παρασκευάσματα? σε γενικές γραμμές είναι δύσπεπτα. Μεγάλη προσοχή απαιτεί η συλλογή των εδωδίμων, διότι πολλά από αυτά, όπως τα μεγάλης ηλικίας και αυτά που υπέστησαν σήψη, προκαλούν νευρικές και πεπτικές διαταραχές. Η ιδιοσυγκρασία του ατόμου και το ποσό του καταναλωθέντος εδωδίμου, παίζουν σπουδαίο ρόλο στην εμφάνιση ή μη τοξικών συμπτωμάτων.
Οι δηλητηριάσεις είναι συχνές στην ύπαιθρο, λόγω κατανάλωσης μανιταριών τοξικών αντί εδώδιμων, λόγω αγνοίας των συλλογέων. Πολλές φορές, η τοξικότητά τους έγινε πρόξενος θανατηφόρων δηλητηριάσεων, ατομικών ή ομαδικών.
Τα επικίνδυνα για τον άνθρωπο μανιτάρια έχουν ζωηρό χρώμα και γαλακτώδη χυμό, σταγόνα του οποίου προκαλεί την πήξη (κόψιμο) του γάλακτος, η επιφάνειά τους είναι γλοιώδης και κατατάσσονται στην τάξη των υμενομυκήτων και στην οικογένεια των αγαρικιδών, που δραστικά συστατικά είναι το αλκαλοειδές μουσκαρίνη και ο γλυκοσίδης φαλίνη.
Τα τοξικά μανιτάρια προκαλούν λιπώδη εκφύλιση των κυττάρων και επενεργούν στο Κ.Ν.Σ. του πεπτικού και του κυκλοφορικού συστήματος και στο αίμα. Αυτά προκαλούν το θάνατο στο 10- 80% των περιπτώσεων. Τα παιδιά είναι τα πλέον ευαίσθητα.
Παρατηρήθηκε, πολλές φορές, ο θάνατος βρεφών από το γάλα της δηλητηριασθείσας μητέρας. Τα συμπτώματα αναφαίνονται σε χρόνο άλλοτε άλλο, εντός 15 λεπτών έως 20 ωρών, αναλόγως του είδους.
Τα αιμολυτικά μανιτάρια προκαλούν αιμολυτικό ίκτερο με αιμοσφαιρινουρία, σπασμούς, κώμα, θάνατο. Αυτά που δρουν στο κυκλοφορικό επιφέρουν ταχυκαρδία, κυάνωση του προσώπου και συμδόρηση, μετά δε από βρώση κάποιων τέτοιου είδους τοξικών μανιταριών, εμφανίζονται πόνοι στο επιγάστριο, εμετοί με διάρροια, κεφαλαλγία, βόμβοι των αυτιών, δύσπνοια, ολιγουρία, τεανικές συσπάσεις, και σε ορισμένες περιπτώσεις ουραιμία και συγκοπή.
Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος των ληφθέντων μανιταριών. Όταν δεν είναι δυνατόν να καλέσουμε αμέσως γιατρό ή να μεταφέρουμε τον παθόντα στο φαρμακείο, θα πρέπει να χορηγήσουμε εμετικά.
Ως τέτοια συνιστώνται τα εξής, τα οποία είναι πρόσφορα στον αγρότη, στον κτηνοτρόφο, στον κυνηγό, στον εκδρομέα:
1ον) Ο ασθενής θα πρέπει να πιει 450 γραμμάρια νερό, περίπου δύο ποτήρια, μέσα στα οποία θα διαλυθούν 30 γραμμάρια μαγειρικού άλατος (κ. αλάτι) ή αν υπάρχει σκόνη μουστάρδας.
2ον) Μέσα σε νερό, κατά προτίμηση θερμό, θα διαλύσουμε λίγο πράσινο σαπούνι.
Ποτέ δε θα προσφέρουμε στον ασθενή κρασί ή οινοπνευματώδη ποτά. Η διάγνωση της δηλητηριάσεως επιτυγχάνεται με μικροσκοπική, μακροσκοπική και μικροχημική εξέταση.

Προσοχή, λοιπόν, στη συλλογή και στη χρήση των μανιταριών! Η παραμικρή αμφιβολία, σχετικά με το είδος τους, θα πρέπει να μας απομακρύνει από αυτά, διότι ο κίνδυνος για τη ζωή μας είναι μεγάλος. Είναι προτιμότερο να στερηθούμε μια παροδική γαστρονομική απόλαυση, παρά να διακινδυνεύσουμε τη ζωή μας.

Είναι μεγάλος ο αριθμός των ατόμων, τα οποία απώλεσαν τη ζωή τους τρώγοντας είτε από άγνοια, είτε από λάθος τοξικά μανιτάρια.
Μητέρες, μη χρησιμοποιείτε μανιτάρια, ιδίως, όταν βρίσκεσθε σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή γαλουχίας. Τίποτε δεν σας χρωστούν οι αυριανές σας ελπίδες να τις οδηγήσετε από τη ζωή στο θάνατο!!!

Δημήτριος Γκιζάνης, Φαρμακοποιός

About the author