Μιχάλης Τζουγανάκης

Μιχάλης Τζουγανάκης
Μιχάλης Τζουγανάκης

Με σκαρί τη μουσική και κουπί τις νότες, ως άλλος Οδυσσέας, ο Μιχάλης Τζουγανάκης ταξιδεύει προς την Ιθάκη του.

Για εκείνον, η μουσική είναι η προσπάθεια να πειθαρχήσουμε το χάος και να μιμηθούμε τη δημιουργική εξέλιξη της ζωής.
Δύο χρόνων περίπου, πρωτογραντζούνισε το λαούτο του αδερφού του και μέχρι τα τέσσερα, ήταν πλέον σε θέση να παίζει και να τραγουδά διασκεδάζοντας τους έκπληκτους «θεατές» του.
Ο Μιχάλης Τζουγανάκης γεννήθηκε στην πόλη Beringen, στο Βέλγιο. Η συναναστροφή του ως παιδί, με Βέλγους, Τούρκους, Έλληνες, Μαροκινούς, Πολωνούς, Αιγύπτιους και Ιταλούς ήταν καθοριστική για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. Η διαφορετικότητα του καθενός, το ιδιαίτερο χρώμα κι άρωμα της πατρίδας εκφρασμένα μέσα από τις καθημερινές συνήθειες, την εκφορά του λόγου, τις μουσικές καταβολές, εντυπώσεις ανεξίτηλες στην ψυχή και το νου του μικρού Μιχάλη. Όμως κι αυτός κουβαλούσε μέσα του ένα ολόκληρο νησί, την Κρήτη, κι είχε δίπλα του επτά αδέλφια και δύο γονείς να του το θυμίζουν, ανατρέφοντάς τον. Η πορεία του μέσα από τη μουσική γίνεται, πλέον, περισσότερο ενεργή, όταν στα εννιά του χρόνια επαναπατρίζεται στα Χανιά. Εκεί, ανεβαίνει στη σκηνή συμμετέχοντας σε μουσικές εκδηλώσεις της πόλης. Ξεχωρίζει, τον αποκαλούν «παιδί- θαύμα» και η πορεία του είναι πια σαφής. Δέκα, έντεκα χρόνων γνωρίζει και συνεργάζεται επαγγελματικά με μεγάλους μουσικούς της Κρήτης.
Οι μουσικές του δημιουργίες μέσα από την ιδιαίτερη ταυτότητα και διαφορετικότητα που αποπνέει, ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Το κοινό του από όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, μαγεύεται από το αναμφισβήτητο ταλέντο του, ενώ, όσοι έχουν χαρά να τον γνωρίσουν από κοντά, αντιλαμβάνονται τον χωρίς περίτεχνα στολίδια, απλό και ουσιαστικό του λόγο. Ακριβώς όπως και η μουσική του, έτσι και ο λόγος του μιλά στην καρδιά.
Μέσα από το μουσικό σας ταξίδι όλα αυτά τα χρόνια, πώς θα περιγράφατε την καλλιτεχνική σας πορεία;

Όπως ο Οδυσσέας που ταξίδευε προς την Ιθάκη του και συνάντησε περιπέτειες και δυσκολίες, αλλά όμως δεν ξέχασε ποιος ήταν και πού πρέπει να φτάσει. Δεν ξέχασε τον προορισμό του.
Επομένως όλα αυτά, που μου έχουν συμβεί, είτε ευχάριστα είτε δυσάρεστα, ήταν και η προίκα γνώσεων και εμπειριών, ένα συνονθύλευμα, που συνδράμουν στο ταξίδι αυτό που οδηγεί στον προορισμό μου.

Η μουσική για εσάς τι σημαίνει;

Είναι ό,τι είναι το φως για το σκοτάδι, ό,τι είναι το κάτι για το τίποτα. Είναι η πιο πειθαρχημένη προσπάθεια να πειθαρχήσουμε το χάος και να μιμηθούμε τη δημιουργική εξέλιξη της ζωής. Για μένα, η μουσική είναι ζωή και η επιβεβαίωση του’’ υπάρχω’’. Φανταστείτε εάν θα μπορούσε ένα μουσικό όργανο να κουρδιστεί τέλεια, κυριολεκτικά, δεν θα είχε κανένα λόγο ύπαρξης, θα εξαφανιζόταν. Αν πραγματικά προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τη μουσική, θα έχανε τη μαγεία της. Είναι ένας λόγος αυτός που λέμε τη μουσική «μαγική». Ο άνθρωπος προσπαθεί να μιμηθεί το σύμπαν και να βάλει τάξη στους ήχους. Αλλά απλώς προσπαθεί!

Οι μουσικές σας δημιουργίες φαίνονται να είναι σαν καμβάδες, εμποτισμένοι με την κρητική παράδοση, αλλά και από μουσικά «χρώματα» και καταβολές της Μεσογείου και όχι μόνον. Παντρεύετε εντέχνως, μουσικά γεννήματα από πολλές χώρες και καταβολές. Είναι αποτέλεσμα επιρροών από το περιβάλλον, οικογενειακό και κοινωνικό;

Σαφώς, το να γεννηθώ και να ζήσω τα πρώτα χρόνια της ζωής μου, στο Βέλγιο, έπαιξε σημαντικό ρόλο στις μουσικές μου επιρροές, μιας και δεχόμουν πολυπολιτισμικά ερεθίσματα. Ταυτόχρονα, η οικογένειά μου μού έδωσε την ταυτότητά μου, μέσα από την οποία μπόρεσα να δεχθώ τη ρίζα μου και την εξέλιξή της. Η δημιουργικότητά μου εξελίσσεται πιο φυσικά, μιας και μπόρεσα να γνωρίσω την ταυτότητά μου και παράλληλα να δέχομαι και να συνεργάζομαι στα πλαίσια της δημιουργικότητας με τη διαφορετικότητα όλων των πολιτισμών.

Έχετε κάνει πολλές εμφανίσεις στο εξωτερικό παίζοντας μουσική σε ξένο κοινό. Πώς τους φαίνεται ο ήχος σας;

Από την ανταπόκριση που υπήρξε από το κοινό και από τα συναισθήματα που εισέπραξα στις παγκόσμιες περιοδείες, που ανά καιρούς πραγματοποιώ, φαίνεται ότι αποδέχθηκαν έντονα και με ενθουσιασμό, τους ήχους μας. Επιβεβαιώνοντας ότι η μουσική έχει μία γλώσσα και αυτή χωρίς σύνορα, με σύμβολο την αγάπη για τον άνθρωπο και τη φύση γενικότερα.

Όταν είστε επάνω στη σκηνή, έχετε φοβερή ενέργεια και με έναν απίθανο τρόπο μαγεύετε το κοινό.

Σε τι οφείλεται αυτό; Στην αγάπη σας για τη μουσική ή στο ζεστό χειροκρότημα του κόσμου;

Και στα δύο. Η σχέση που δημιουργείται την ώρα εκείνη μεταξύ του κοινού και του «μεσολαβητή» της δημιουργίας του ήχου, που θεωρείται στην προκειμένη περίπτωση ο καλλιτέχνης, είναι αμφίδρομη και αποκτά το συναίσθημα που γεννιέται και το οποίο την επισφραγίζει.

Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι σταθμοί ή οι συνεργασίες στην καριέρα σας μέχρι σήμερα;

Είναι εκείνοι που έμαθα πραγματικά κάτι από τη συνάντησή μας. Είτε αυτό ήταν ευχάριστο ή δυσάρεστο.
Εξάλλου, η επίγνωση των εμπειριών που προσέφεραν αυτές οι συνεργασίες έχει τη σημασία της…
Γιατί είναι εφόδιο για το ταξίδι.

Ποια είναι η γνώμη σας για την ελληνική μουσική πραγματικότητα; Ιδιαίτερα αν σταθούμε στη μουσική «βιομηχανία» και στην τάση της μουσικής προς κατανάλωση;

Επιτρέψτε μου να μην απαντήσω.

Είχατε πει ότι ένας στίχος που σας εκφράζει είναι ο: «Ποτέ σου να μη λησμονείς τσι τόπους που σ’ ορίζαν, δεν έχει αξία το δεντρό, άμα δεν έχει ρίζα».
Εμείς οι Έλληνες, ένας λαός με βαθιές ρίζες, πιστεύετε ότι έχουμε αφήσει με τα χρόνια να «τραυματιστούν» ή να «κοπούν» ρίζες πολύ σημαντικές για την πορεία μας στο μέλλον;

Ό,τι και να κόπηκε, ό,τι και να τραυματίστηκε, αν λάβουμε υπόψη μας ότι το καλό υπάρχει, γεννιέται και γίνεται μέσα από το κακό που συμβαίνει…
Τίποτα δεν μπορεί να επηρεάσει την κίνηση της ύπαρξης και της ζωής. Είμαστε πολύ «μικροί», για να νομίζουμε ότι μπορούμε να ελέγξουμε τη ζωή.

Πώς θα επιθυμούσατε να σας βρουν μουσικά τα επόμενα χρόνια; Τι ετοιμάζετε στο τώρα;
Ονειρεύομαι, δεν παύω να συγκινούμαι και έτσι εύχομαι να με βρουν τα επόμενα χρόνια.
Όσο για τα σχέδια μου, προτιμώ η αναφορά τους να γίνεται ταυτόχρονα με την έκθεσή τους.

Ποιο είναι το μήνυμά σας στη νεότερη γενιά που θέλει να ακολουθήσει το δικό της μουσικό ταξίδι;

Να αφουγκραστεί καλά, τα θέλω της και τη συγκίνηση που προκαλούν τα συναισθήματά της και να καταθέσει τη δική της «νταγιά» τον πραγματικό της εαυτό δηλαδή, γιατί μεγαλύτερη καταδίκη τους θα είναι να μιμούνται ή να μοιάζουν. Γιατί, καμία κίνηση που θεωρείται «ζωντανή», δεν επαναλαμβάνεται και δεν κλωνοποιείται.

Τι εύχεστε για τον εαυτό σας, αλλά και για το αναγνωστικό κοινό μας;

Εύχομαι να βλέπω όσο περισσότερο την αλήθεια του εαυτού μου και να την αντέχω.
Όσον αφορά στο αναγνωστικό κοινό, εύχομαι να με κρίνει με επιείκεια και καλοπροαίρετα.

Γεωργία Φλέσσα.

About the author