Οστεοαρθρίτιδα, τι πρέπει να γνωρίζουμε

Οστεοαρθρίτιδα, τι πρέπει να γνωρίζουμε
Οστεοαρθρίτιδα, τι πρέπει να γνωρίζουμε

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια χρόνια ρευματική πάθηση που εντοπίζεται σε περιφερικές αρθρώσεις, δηλαδή σε αρθρώσεις των άνω και κάτω άκρων αλλά και σε αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης. Συνήθως αφορά σε μία άρθρωση και μερικές φορές σε 2 ή περισσότερες αρθρώσεις, ενώ στα χέρια και στη σπονδυλική στήλη είναι συνήθης η εντόπιση σε πολλές αρθρώσεις. Όταν η οστεοαρθρίτιδα εντοπίζεται στη σπονδυλική στήλη, είναι γνωστή ως εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια.

Αυτός ο τύπος αρθρίτιδας χαρακτηρίζεται από:
1) Τη λύση της συνέχειας του χόνδρου με την ενδεχόμενη απώλεια του χόνδρου των αρθρώσεων. Ο χόνδρος αποτελεί μία πρωτεϊνική ουσία – “μαξιλαράκι” ανάμεσα στα οστά των αρθρώσεων.
2) Από την οστική υπερπλασία στα όρια των αρθρικών επιφανειών των οστών μέσα στην άρθρωση. Έτσι, δημιουργούνται οστικές προεξοχές που λέγονται οστεόφυτα, κοινές ως “άλατα”.

Συχνότητα της οστεοαρθρίτιδας
Είναι όχι μόνο η συχνότερη ρευματική πάθηση αλλά και μία από τις συχνότερες παθήσεις του ανθρώπου. Σε πρόσφατη έρευνα, βρέθηκε ότι η συχνότητα της οστεοαρθρίτιδας που αφορά στις αρθρώσεις τόσο των άνω και κάτω άκρων, όσο και της σπονδυλικής στήλης ανέρχεται στο 13,1 % των ενηλίκων. Η πάθηση είναι σημαντικά συχνότερη στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άντρες, ενώ η συχνότητά της αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας. Από τα είδη της, συχνότερη είναι η εκφυλιστική σπονδυλοπάθεια (6,9 %) και ακολουθούν η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος (6%), των χεριών (2%) και του ισχίου (0,9%).

Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας
γυναικείο φύλο
μεγάλη ηλικία
γενετικοί παράγοντες
κάκωση
παχυσαρκία
μηχανική επιβάρυνση και καταπόνηση των αρθρώσεων

Έρευνες έδειξαν ότι το γυναικείο φύλο και η ηλικία 50 ετών και πάνω αποτελούν παράγοντες κινδύνου για την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, του ισχίου και των χεριών, ενώ η παχυσαρκία για την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος και του ισχίου.

Συμπτώματα και κλινικά σημεία της νόσου:
Δυσκαμψία της άρθρωσης, δηλαδή δυσκολία στην κίνησή της μετά από ακινησία. Η δυσκαμψία αυτή είναι συνήθως ελαφριά, αλλά μπορεί να είναι και πολύ έντονη. Το κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της δυσκαμψίας της οστεοαρθρίτιδας είναι ότι διαρκεί μόνο λίγα λεπτά της ώρας, σε αντίθεση με τη δυσκαμψία των φλεγμονωδών ρευματικών παθήσεων, που διαρκεί πάνω από μισή ώρα.
Πόνος, που έχει το χαρακτηριστικό ότι δεν εμφανίζεται κατά την ανάπαυση ή το κάθισμα, παρά μόνο στις κινήσεις της άρθρωσης ή όταν η άρθρωση φέρει το βάρος του σώματος, π.χ. η άρθρωση του γόνατος ή του ισχίου.
Διόγκωση της άρθρωσης, η οποία έχει το χαρακτηριστικό ότι είναι σκληρή στην ψηλάφηση.
Παραμόρφωση της άρθρωσης, που αναπτύσσεται σε προχωρημένο στάδιο της πάθησης.

Μερικές φορές, η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να είναι συνεχώς ή κατά περιόδους ασυμπτωματική, δηλαδή να μην εμφανίζει συμπτώματα, όπως π.χ. συμβαίνει πολύ συχνά με την οστεοαρθρίτιδα των χεριών. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι σε αυτές τις περιπτώσεις της ασυμπτωματικής έκφρασης της οστεοαρθρίτιδας δεν χρειάζεται φαρμακευτική θεραπευτική αγωγή παρά μόνο ένα πρόγραμμα ασκήσεων. Η εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια μπορεί, επίσης, να είναι ασυμπτωματική ή μπορεί να προκαλεί κατά περιόδους οσφυαλγία ή αυχεναλγία με ή χωρίς επέκταση του πόνου.

Διάγνωση
Για να βοηθήσετε το γιατρό να κάνει μία στοχευμένη διάγνωση, θα πρέπει να περιγράψετε λεπτομερώς τα συμπτώματά σας αναφέροντας τα σημεία και τη συχνότητα του πόνου. Ο ειδικός θα εξετάσει τις επηρεαζόμενες αρθρώσεις και ενδεχομένως να σας υποβάλει σε ακτινογραφικό έλεγχο για να εντοπίσει τη βλάβη και να αποκλείσει άλλες παθήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, γίνεται και αιματολογική εξέταση για να αποκλειστούν άλλες μορφές αρθρίτιδας. Δυστυχώς δεν υπάρχει αγωγή που να σταματά τον εκφυλισμό του χόνδρου των αρθρώσεων, αλλά υπάρχουν τρόποι βελτίωσης της λειτουργίας των αρθρώσεων, όπως η φυσικοθεραπεία για την αύξηση και την ενδυνάμωση των μυών γύρω από τις επηρεαζόμενες αρθρώσεις. Ο θεραπευτής μπορεί να σας προτείνει θερμές ή κρύες θεραπείες για την ανακούφιση των πόνων.
Επίσης, υπάρχουν σκευάσματα που βοηθούν στην ενίσχυση, προστασία και επιβράδυνση του εκφυλισμού του αρθρικού χόνδρου.
Τα τελευταία χρόνια, διατίθενται και σκευάσματα που βοηθούν στην ενίσχυση και βελτίωση της λειτουργίας του αρθρικού χόνδρου, αναστέλλοντας την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας.
Όταν η οστεοαρθρίτιδα είναι σε έξαρση, πολλοί ασθενείς ανακουφίζονται με αντιφλεγμονώδη σκευάσματα, όπως η ασπιρίνη, η δικλοφαινάκη, η ακεταμινοφαίνη και η ναπροξένη. Βοηθητικά λειτουργούν σπρέι και αλοιφές που εφαρμόζονται στο σημείο που πάσχει. Αν ο πόνος επιμένει, τότε ο γιατρός θα συνταγογραφήσει ενέσεις στεροειδών ή υαλουρονικού οξέος.
Αν είστε υπέρβαροι, ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους ανακούφισης από τους πόνους στα γόνατα ή τα ισχία, είναι να χάσετε βάρος. Ακόμη και η μικρή απώλεια κιλών μπορεί να μειώσει τη συμπτωματολογία της οστεοαρθρίτιδας, μειώνοντας την πίεση προς τις αρθρώσεις που σηκώνουν το βάρος του σώματος. Η απώλεια βάρους όχι μόνο περιορίζει τον πόνο, αλλά μπορεί να μειώσει και την μακροπρόθεσμη βλάβη στις αρθρώσεις.
Οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα μπορεί να αποφεύγουν την άσκηση ανησυχώντας ότι θα τους προκαλέσει πόνο. Αλλά δραστηριότητες όπως το κολύμπι, το περπάτημα ή το ποδήλατο μπορούν να βελτιώσουν την κινητικότητα και να αυξήσουν την αντοχή. Επίσης η γυμναστική με ελαφρά βάρη μπορεί να συντελέσει σε ενίσχυση των μυών που περιλαμβάνουν τις αρθρώσεις.

Αν η οστεοαρθρίτιδα παρεμβαίνει σημαντικά στην καθημερινότητά σας και τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται με φυσικοθεραπεία ή φαρμακευτική αγωγή, η αντικατάσταση άρθρωσης μπορεί να θεωρηθεί μια καλή εναλλακτική. Η διαδικασία επιλέγεται για τις σοβαρές περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας και αντικαθιστά μια κατεστραμμένη άρθρωση με μόσχευμα. Συνηθέστερες τέτοιες επεμβάσεις γίνονται στα γόνατα και τα ισχία.
Το σημαντικότερο πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να αποτρέψετε την οστεοαρθρίτιδα είναι να διατηρείτε σταθερό βάρος. Με την πάροδο των ετών, το περιττό βάρος επιβαρύνει τις αρθρώσεις και μπορεί να τροποποιήσει τη φυσιολογική δομή των αρθρώσεων. Επίσης σημαντική είναι η πρόληψη των τραυματισμών. Λάβετε προληπτικά μέτρα, για να αποφύγετε τραύματα από επαναληπτικές κινήσεις.

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας;
Η θεραπευτική αντιμετώπιση της συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας διακρίνεται σε:
Μη φαρμακευτική θεραπεία
Φαρμακευτική θεραπεία
Χειρουργική θεραπεία.
Μη φαρμακευτική θεραπεία
Σε κάθε σχεδιασμό θεραπευτικού προγράμματος για τη συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα, περιλαμβάνονται, ανάλογα με το στάδιο και την εντόπισή της, διάφορα μη φαρμακευτικά μέσα, όπως:
Απώλεια βάρους
Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της άρθρωσης
Άλλα είδη φυσικοθεραπείας
Υποστηρικτικές συσκευές (Νάρθηκες, μπαστούνια, περιπατητικά βοηθήματα κ.ά.)

Φαρμακευτική θεραπεία
Για τη φαρμακευτική θεραπευτική αντιμετώπιση της συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας χρησιμοποιούνται:
Τοπική θεραπεία
Κρέμες μη στεροειδών αντιφλεγμ- νωδών φαρμάκων
Κρέμα καψαϊκίνης

Aναλγητικά

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
Αναστολείς της κυκλοξυγονάσης-1
Αναστολείς της κυκλοξυγονάσης-2
Εγχύσεις μέσα στην άρθρωση
Γλυκοκορτικοειδούς φαρμάκου (κορτιζόνης)
Υαλουρονάνης
Εγχύσεις γύρω από την άρθρωση γλυκοκορτικοειδούς φαρμάκου (κορτιζόνης) και τοπικού αναισθητικού για την αντιμετώπιση της συνυπάρχουσας αρκετές φορές ορογοθυλακίτιδας, όπως π.χ. της ορογονοθυλακίτιδας του χηνείου ποδός που εντοπίζεται στην έσω επιφάνεια του γόνατος και συνοδεύει την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι κατά το σχεδιασμό του θεραπευτικού προγράμματος για την αντιμετώπιση της συμπτωματικής οστεοαρθρίτιδας λαμβάνονται υπόψη η εντόπισή της, το στάδιό της, η ένταση των κλινικών της εκδηλώσεων και γενικά όλα τα κλινικά δεδομένα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς, καθώς και οι τυχόν συνυπάρχουσες παθήσεις. Επομένως, το θεραπευτικό πρόγραμμα για κάθε ασθενή καθορίζεται από το θεράποντα γιατρό, ρευματολόγο.

Χειρουργική ορθοπεδική θεραπεία
Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος ή του ισχίου, των οποίων τα συμπτώματα δεν ελέγχονται επαρκώς με τη φαρμακευτική και μη φαρμακευτική θεραπεία και παρουσιάζουν έντονο πόνο και κινητικές λειτουργικές διαταραχές, είναι υποψήφιοι για χειρουργική ορθοπεδική θεραπεία, όπως:
Ολική αρθροπλαστική γόνατος ή ισχίου
Οστεοτομία κνήμης σε νέους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος

Σοφία Λαζάρου
Βιολόγος – Φαρμακοποιός

https://www.facebook.com/sofia.lazarou.92?fref=nf

About the author