ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ: Συμπτώματα και Συμβουλές

ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ: Συμπτώματα και Συμβουλές
ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ: Συμπτώματα και Συμβουλές

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση, που χαρακτηρίζεται είτε από ολική έλλειψη ινσουλίνης, λόγω αυτοάνοσης καταστροφής των β-νησιδίων του Langerhans, στο πάγκρεας (τύπος 1) ή από αδυναμία δράσης της ινσουλίνης σε κυτταρικό επίπεδο (τύπος 2). Η συχνότητα εμφάνισης και των δυο τύπων διαβήτη αυξάνεται συνεχώς. Ο τύπος 1, εμφανίζεται όλο και σε μικρότερες ηλικίες, χωρίς να μπορούμε να το αιτιολογήσουμε, και ο τύπος 2, που σχετίζεται με το αυξημένο σωματικό βάρος, λόγω της επιδημίας παχυσαρκίας του καιρού μας.

  1. Ο διαβήτης τύπου 1, καθώς είναι μια αυτοάνοση νόσος, φαίνεται ότι ακολουθεί τον αυξημένο επιπολασμό αυτών των νόσημάτων. Επιπλέον, φαίνεται να εμφανίζεται και σε νεαρότερες ηλικίες (κάτω από την ηλικία των 6 ετών) όλο και περισσότερο και χωρίς την ύπαρξη κάποιου οικογενειακού ιστορικού. Κάποιος θα σκεφτόταν ότι η αντιμετώπισή του θα ήταν εύκολη, με τη χορήγηση ινσουλίνης, αλλά η πρακτική θα τον είχε διαψεύσει. Οι προκλήσεις και οι παγίδες για το θεραπευτή, αλλά και για τον ασθενή εμφανίζονται ακόμη και από τη διάγνωση και σίγουρα επιτείνονται από τη μικρή ηλικία των ασθενών.
  2. Ο διαβήτης τύπου 2, συνήθως συνυπάρχει με οικογενειακό ιστορικό διαβήτη. Η αντιμετώπισή του είναι επίσης μια πρόκληση για το θεραπευτή: καθότι είναι πιο σπάνιος από το διαβήτη τύπου 1 στα παιδιά, όπου η έλλειψη ινσουλίνης είναι καθολική, αντιμετωπίζεται σαν τύπου 1 με ινσουλίνη και έλεγχο του βάρους με διατροφικές προσαρμογές, καθώς δεν υπάρχουν πολλά φάρμακα για τον διαβήτη τύπου 2 στα παιδιά.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια «έκρηξη» στον παιδικό διαβήτη στην χώρα μας σε ηλικίες κάτω των 5 ετών, περίπου σε ένα ποσοστό αύξησης 5% το χρόνο. Τα αίτια παραμένουν άγνωστα, ωστόσο γνωρίζουμε ότι προσβάλλει παιδιά κάθε ηλικίας, βρέφη, εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Ο διαβήτης τύπου 2, αν και λιγότερο συχνός σε πολύ μικρά παιδιά, μπορεί να συμβεί όταν δεν είναι παράγεται αρκετή ινσουλίνη ή η ινσουλίνη που υπάρχει στον οργανισμό δεν λειτουργεί σωστά. Ως αποτέλεσμα, η γλυκόζη συσσωρεύεται στην κυκλοφορία του αίματος.

 

 

 

Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Τα πιο κοινά συμπτώματα του διαβήτη τόσο τύπου 1 όσο και τύπου 2 στα παιδιά και στους εφήβους περιλαμβάνουν αυξημένη δίψα και ούρηση, κόπωση και απώλεια βάρους. Μερικά παιδιά μπορεί επίσης να παρουσιάσουν αυξημένη πείνα και θολή όραση.

Τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 1 σε παιδιά τείνουν να εξελίσσονται ταχέως σε χρονικό διάστημα λίγων εβδομάδων, ενώ τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 2 αναπτύσσονται πιο αργά. Οι γονείς θα πρέπει να πάνε το παιδί τους στο γιατρό, εάν παρατηρήσουν κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα.

 

 

Τι πρέπει να θυμούνται πάντα οι γονείς

Η φιλανθρωπική βρετανική οργάνωση “Diabetes” συνιστά στους γονείς να προσέχουν τα ακόλουθα όσον αφορά την υγεία των μικρών τους παιδιών:

 

  • Τουαλέτα: Συχνή χρήση της τουαλέτας, πιο “βαριές” πάνες στα μωρά ή/και το “βρέξιμο του κρεβατιού” σε αυξημένο βαθμό/συχνότητα σε σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν
  • Δίψα: Όταν το παιδί πίνει περισσότερα υγρά από το συνηθισμένο, αλλά δεν είναι σε θέση να ξεδιψάσει
  • Κόπωση: Όταν τα παιδιά αισθάνονται πιο κουρασμένα από το συνηθισμένο
  • Απώλεια βάρους: Όταν τα παιδιά χάνουν σωματικό βάρος χωρίς προφανή αιτία.

 

Η οργάνωση Diabetes επισημαίνει ότι αν ένα παιδί παρουσιάζει κάποια από αυτά τα συμπτώματα, οι γονείς θα πρέπει να το πάνε στο γιατρό και να επιμείνουν στο να γίνει εξέταση για διαβήτη τύπου 1 στο αίμα των παιδιών.

 

Θεραπεία σακχαρώδους διαβήτη

Φαρμακευτική: Η θεραπεία των ασθενών με τύπου 1 βασίζεται αποκλειστικά στη χορήγηση ινσουλίνης. Οι σύγχρονες μορφές ινσουλίνης έχουν κάνει εύκολη και αποτελεσματική τη θεραπεία δίνοντας πια τη δυνατότητα στον ασθενή να έχει ελευθερία πολλών επιλογών στη διατροφή του.

Οι στόχοι της θεραπείας είναι:

  • Ανακούφιση των συμπτωμάτων που προκαλούνται από τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης και επίτευξη μακροχρόνιας ομαλοποίησης των τιμών γλυκόζης αίματος που θα καθυστερήσει ή θα αποτρέψει την εξέλιξη των επιπλοκών.
  • Αντιμετώπιση συνοδών παθήσεων όπως υπέρταση και δυσλιπιδαιμία.
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής.
  • Φυσιολογική φυσική και ψυχολογική ανάπτυξη στα παιδιά.

Η ινσουλίνη είναι η μόνη θεραπεία. Διάφοροι τύποι ινσουλίνης είναι διαθέσιμοι και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διάφορους συνδυασμούς. Η ινσουλίνη χορηγείται υποδόρια (κάτω από το δέρμα) με στυλό ή πένες ινσουλίνης εύκολα χωρίς καθόλου πόνο. Οι διάφοροι τύποι ινσουλίνης διακρίνονται από το πόσο γρήγορα δρουν (έναρξη δράσης) και από τον χρόνο που διαρκούν (διάρκεια δράσης). Οι νέες ινσουλίνες που έχουμε πια πρακτικά καταργήσανε τις αντλίες ινσουλίνης που χρησιμοποιούσαμε παλιά.

Ελάχιστες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας με ινσουλίνη και η σημαντικότερη όλων είναι η υπογλυκαιμία (χαμηλή τιμή γλυκόζης αίματος). Η υπογλυκαιμία οφείλεται συνήθως σε χορήγηση μεγαλύτερης δόσης ινσουλίνης, λήψη μικρότερης ποσότητας τροφής ή υπερβολική άσκηση. Τις περισσότερες φορές μπορεί να την αντιμετωπίσει κανείς μόνος του με την πρόσληψη τροφής ή ζάχαρης (π.χ. γλυκά, καραμέλες, χυμοί φρούτων) και σπάνια με ένεση γλυκαγόνης.

Διατροφή: Το φαγητό είναι ένας από τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα – και μάλιστα ελέγξιμος με τη χορήγηση αντίστοιχης δόσης ινσουλίνης. Μία σωστή διατροφή για έναν ασθενή με νεανικό σακχαρώδη διαβήτη δε συνεπάγεται ότι πρέπει ο ασθενής να στερείται τα αγαπημένα του φαγητά και να τα θυσιάζει στο βωμό μίας εφ’ όρου ζωής διατροφής με άνοστα, ανάλατα γεύματα. Εφόσον τηρείται ένα ισορροπημένο πλάνο γευμάτων, μπορεί να τρώει σχεδόν ότι του αρέσει, τουλάχιστον περιστασιακά. Μάλιστα, εάν παρακολουθεί το σάκχαρο περίπου 2 ώρες μετά από ένα γεύμα, θα μάθει πώς αντιδρά το σώμα του σε διάφορες τροφές και ποσότητες, ούτως ώστε να μπορεί να κάνει μικροδιορθώσεις στις επιλογές φαγητών και ποσότητας ινσουλίνης.

Ένα ειδικό ενδοκρινολογικό – διαβητολογικό κέντρο με εξειδικευμένους γιατρούς και διαιτολόγους μπορεί να καθιερώσει ένα εξατομικευμένο πλάνο γευμάτων που να ταιριάζει στις συνήθειες και τον τρόπο ζωής του ασθενούς. Το σημαντικότερο είναι η εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειας του σχετικά με τη σύνθεση, τη ποσότητα και τη συχνότητα των γευμάτων. Στη συνέχεια ο ασθενής εκπαιδεύεται στο να μπορεί να αυξομειώνει τις δόσεις της ινσουλίνης ανάλογα με τη σύσταση και το μέγεθος των γευμάτων του.

Καλό είναι σε κάθε γεύμα πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες αναλογίες:

  • Τα δύο πέμπτα του πιάτου πρέπει να αποτελούνται από αμυλούχες τροφές, κατά προτίμηση με μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.
  • Άλλα δύο πέμπτα του πιάτου πρέπει να αποτελούνται από λαχανικά, σαλάτες ή φρούτα.
  • Το υπόλοιπο ένα πέμπτο του πιάτου πρέπει να είναι κάποια πηγή πρωτεΐνης, π.χ. κρέας, ψάρι, αυγά, όσπρια ή τυρί.

Εξασφαλίζοντας και διατηρώντας αυτές τις αναλογίες, τα επίπεδα του σακχάρου  θα πρέπει να παραμείνουν μέσα στα επιθυμητά όρια.

  1. Καταρτίστε ένα προσωπικό πλάνο γευμάτων με τον γιατρό σας.
  2. Προγραμματίστε τακτικά γεύματα και τηρήστε μία συνεπή δίαιτα για να βοηθήσετε τα φάρμακα σας να δράσουν αποτελεσματικά.
  3. Όταν αγοράζετε προσυσκευασμένα τρόφιμα, διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες με τα συστατικά.
  4. Προσπαθήστε να ελαττώσετε φαγητά που περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού, λευκού αλευριού και λιπαρών.
  5. Για να ελέγχετε τα συστατικά και να περιορίζετε τις πρόσθετες ύλες, ετοιμάζετε γεύματα εσείς οι ίδιοι όποτε μπορείτε.

 

Όσο περισσότερα γνωρίζετε για τη διατροφή, τόσο περισσότερες εναλλακτικές επιλογές θα συνειδητοποιήσετε πως έχετε.

 

H σωματική άσκηση για ένα διαβητικό ενήλικα η παιδί είναι σημαντική γιατί:

  • Βοηθά το σώμα του να χρησιμοποιεί αποτελεσματικότερα την ινσουλίνη.
  • Μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
  • Μειώνει το λίπος του σώματος και αυξάνει τη μυϊκή μάζα.
  • Βοηθά στον έλεγχο του βάρους.
  • Τον βοηθά να αντιμετωπίσει την ψυχολογική πίεση (στρες).
  • Βελτιώνει την αυτοπεποίθηση του.
  • Δυναμώνει την καρδιά και τους πνεύμονες.
  • Βοηθά στη μείωση των παραγόντων κινδύνου για καρδιοπάθεια.
  • Μειώνει την αρτηριακή πίεση.

 

Σοφία Λαζάρου

Φαρμακοποιός- Βιολόγος

About the author