Περιοδοντίτιδα –Ουλίτιδα: Αιτίες, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Περιοδοντίτιδα –Ουλίτιδα: Αιτίες, συμπτώματα και αντιμετώπιση
Περιοδοντίτιδα –Ουλίτιδα: Αιτίες, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Το γαστρεντερικό σύστημα ξεκινάει από την στοματική κοιλότητα και καταλήγει στον πρωκτό. Η στοματική κοιλότητα είναι το είναι το πρώτο τμήμα του γαστρεντερικού συστήματος και έχει ως κύρια λειτουργία την μάσηση, την κατάποση και την γεύση. Στην στοματική κοιλότητα θα συναντήσουμε τη γλώσσα, τα ούλα αλλά και τα δόντια. Η στοματική υγιεινή είναι κάτι που πρέπει να μας απασχολεί από τα πρώτα στάδια της ζωής μας. Η ελλιπής στοματική υγιεινή είναι η αιτία για μια σειρά από παθήσεις που σχετίζονται με την ποιότητα, τη λειτουργία, αλλά και την αισθητικότητα του στόματος και των δοντιών.

Η οδοντική πλάκα είναι η πιο συχνή στοματική πάθηση όπου ένα στρώμα βακτηριδίων σχηματίζεται πάνω στα δόντια. Το παράλογο με την πλάκα είναι ότι αρχίζει να σχηματίζεται μετά το βούρτσισμα των δοντιών και αυτός είναι ο λόγος που το βούρτσισμα πρέπει να είναι τακτικό και σωστό, γιατί σε αντίθετη περίπτωση η συνεχόμενη προσκόλληση βακτηρίων πάνω στην πλάκα είναι η αιτία της δημιουργίας της πέτρας. Τα βακτήρια αυτά υπάρχουν φυσιολογικά μέσα στην στοματική κοιλότητα όταν όμως οι συνθήκες είναι τέτοιες αυτά μπορούν να υπεραναπτυχθούν και να προκαλέσουν παθολογικές καταστάσεις. Ανάλογα με το είδος, τον τύπο και την ποσότητα των βακτηριδίων που υπάρχουν το στόμα μας και σχηματίζουν την πλάκα, έχουμε τα βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα και τα βακτήρια που προκαλούν προβλήματα στα ούλα (ουλίτιδα, περιοδοντίτιδα).
Η τερηδόνα, στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται στην εκτεταμένη ύπαρξη οδοντικής πλάκας και προκαλείται από τα οξέα που παράγονται από τα βακτήρια αυτά καθώς μεταβολίζουν τους υδατάνθρακες των τροφών. Το φθόριο είναι ένας καλός σύμμαχος της αντιμετώπισης στα αρχικά στάδια της τερηδόνας από την στιγμή που έχει την δυνατότητα να προσλαμβάνεται από την αδαμαντίνη και έχει ως συνέπεια να κάνει τα δόντια μας πιο ανθεκτικά στην διάβρωσή τους.
Η ουλίτιδα περιγράφεται ως η οξεία φλεγμονή και η εν δυνάμει αιμορραγία των ούλων που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη στοματική και συνολική μας υγιεινή. Η ουλίτιδα προκαλείται ως άμυνα του οργανισμού μας στις τοξίνες που παράγουν τα βακτήρια της πλάκας. Η μη συστηματική απομάκρυνση της πλάκας έχει ως συνέπεια την δημιουργία της πέτρας. Η πέτρα δεν μπορεί να απομακρυνθεί με το βούρτσισμα και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι διάφοροι παθογόνοι μικροοργανισμοί να δρουν ανεξέλεγκτα προσβάλλοντας τα ούλα. Η ουλίτιδα είναι δηλαδή φλεγμονή του ούλου, του ιστού δηλαδή που περιβάλλει το δόντι και διακρίνεται σε οξεία και χρόνια.
Τα συμπτώματα της ουλίτιδας είναι το πρήξιμο και το κοκκίνισμα των ούλων που προκαλείται αρχικά από τον σχηματισμό της πλάκας. Επιπλέον, μπορεί να έχουμε παρουσία μιας σκληρής, υπόλευκης μεμβράνης πλάκας στη γραμμή των ούλων. Στην συνέχεια μπορεί να παρουσιαστεί αιμορραγία κατά το βούρτσισμα ή/και την χρήση οδοντικού νήματος. Πιο σοβαρή γίνετε η κατάσταση όταν τα ούλα έχουν αποχωριστεί από τα δόντια και έχουν δημιουργήσει κενά όπως και δόντια που δείχνουν μικρότερα και με μεγαλύτερη κινητικότητα, επειδή τα ούλα έχουν υποχωρήσει. Άλλο ένα χαρακτηριστικό της ουλίτιδας είναι η ευαισθησία των δοντιών όταν έρχονται σε επαφή με κάτι αρκετά ζεστό ή κρύο ή ακόμα και κατά την μάσηση. Τέλος, σύμπτωμα της ουλίτιδας είναι η δυσάρεστη αναπνοή που επιμένει και/ή δυσάρεστη γεύση. Αν δεν γίνει τίποτα για την καταπολέμησή της, η ουλίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε μια πιο σοβαρή πάθηση των ούλων, γνωστή ως περιοδοντίτιδα, που είναι ο συνηθέστερος λόγος απώλειας δοντιών στους ενήλικες.
Οι παράγοντες που ευθύνονται στην εμφάνιση της ουλίτιδας είναι:
Τα στραβά δόντια, από την στιγμή που είναι πιο δύσκολος ο καθαρισμός τους .
Τα κακότεχνα σφραγίσματα, οι θήκες και οι γέφυρες.
Η κακή διατροφή που έχει σαν αποτέλεσμα τη μη σωστή πρόσληψη βιταμινών, όπως της βιταμίνης C, όπως επίσης, και μία διατροφή πλούσια σε ζάχαρα αλλά και η συχνή χρήση αναψυκτικών όπως επίσης και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ που έχουν σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη των μικροβίων και στην παρουσία μικροβιακής πλάκας.
Το κάπνισμα και η κατανάλωση καφέ αλλά και άλλων χρωστικών ουσιών όπως για παράδειγμα το κόκκινο κρασί χρωματίζουν τις οδοντικές επιφάνειες, ειδικά όταν δεν έχει απομακρυνθεί από αυτές η πέτρα, καθώς η νικοτίνη και η καφεΐνη που περιέχουν κάνουν τα δόντια μας να δείχνουν κεχρωσμένα και πολύ αντιαισθητικά, ενώ μπορούν να προκληθούν περιοδοντίτιδα αλλά και στοματίτιδα.
Η χρήση ειδικών φαρμακευτικών σκευασμάτων όπως τα αντιεπιληπτικά και τα αντιπηκτικά φάρμακα
οι ορμονικές διαταραχές όπως για παράδειγμα κατά την εγκυμοσύνη, την κλιμακτήριο και την έμμηνο ρύση.
Ο σακχαρώδης διαβήτης, η ανοσοκαταστολή, η αναιμία, το stress, η υποβολή σε χημειοθεραπείες ή ακτινοθεραπείες της στοματικής κοιλότητας.
Βέβαια οι βασικοί λόγοι για τις παθήσεις των δοντιών δεν είναι άλλοι από τη μη συχνή επίσκεψη στον οδοντίατρο και ο ελλιπής καθημερινός καθαρισμός των δοντιών μας. Η συχνότητα που πρέπει να επισκεπτόμαστε τον οδοντίατρο μας είναι κάθε 6 μήνες για να εξετάσει τα δόντια, να γίνει ο απαραίτητος καθαρισμός και η φροντίδα των δοντιών που το απαιτούν. Ο καθαρισμός των δοντιών θα πρέπει να γίνεται το πρωί που ξυπνάμε, τη νύχτα πριν κοιμηθούμε και μετά από κάθε γεύμα. Για καλύτερα αποτελέσματα στον καθαρισμό των δοντιών απαραίτητη είναι η χρήση οδοντικού νήματος ή/και μεσοδόντια βουρτσάκια αλλά και η χρήση ήπιου στοματικού διαλύματος ή με χλωρχεξιδίνη όταν ο οδοντογιατρός το κρίνει απαραίτητο. Το σωστό βούρτσισμα των δοντιών γίνετε τοποθετώντας την οδοντόβουρτσα πάνω στην οδοντική επιφάνεια με τρόπο ώστε να αισθανόμαστε ότι οι επάνω τρίχες φθάνουν μεταξύ ούλων και δοντιού, ενώ οι υπόλοιπες καλύπτουν το δόντι. Όχι τελείως κάθετα, αλλά με μία κλίση προς τα ούλα. Οι κινήσεις του βουρτσίσματος θα πρέπει να είναι απαλές, παλινδρομικές και να περιορίζονται σε δύο ή τρία δόντια. Με αυτό τον τρόπο βουρτσίζουμε όλες τις επιφάνειες των δοντιών, μέσα-έξω, εμπρός-πίσω, αλλά εκείνες των πίσω δοντιών, τις μασητικές, αυτές δηλαδή που μοιάζουν με βουναλάκια-αυλάκια (οπές και σχισμές). Καλό είναι όταν μπορούμε να βουρτσίζουμε και τη ράχη της γλώσσας μας, στην οποία συγκεντρώνονται τεράστιες ποσότητες μικροοργανισμών, που προκαλούν έντονη δυσοσμία.
Τέλος, η περιοδοντίτιδα είναι μια νόσος που εντάσσεται στην ίδια κατηγορία με την ουλίτιδα από την στιγμή από την στιγμή που είναι μια πιο προχωρημένη μορφή της. Η μη σωστή και άμεση αντιμετώπιση της ουλίτιδας έχει ως αποτέλεσμα την αποκόλληση των ούλων έτσι σχηματίζονται θύλακες και στις δύο πλευρές των δοντιών, στην συνέχεια τα κενά που έχουν δημιουργηθεί συγκεντρώνουν υπολείμματα με αποτέλεσμα η φλεγμονή να φτάσει στα κόκαλα της γνάθου και ο οργανισμός προσπαθώντας να τα προστατέψει διαλύει τα κόκαλα.
Η σημαντική διαφορά μεταξύ της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας είναι ότι στην περιοδοντίτιδα υπάρχει μόνιμη οστική απώλεια, και αν δεν θεραπευθεί έγκαιρα ή αν αφεθεί να υποτροπιάσει η καταστροφή του οστού επιδεινώνεται και οδηγεί σε απώλεια δοντιών.
H μεγαλύτερη δυσκολία στην αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας είναι ο εντοπισμός της, και αυτό γιατί δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα. Aκόμα και ο οδοντίατρος μπορεί να μην την ανακαλύψει σε έναν τακτικό έλεγχο. Στα αρχικά της στάδια η περιοδοντίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί με καθαρισμό από τον οδοντίατρο, σωστό βούρτσισμα και χρήση στοματικού διαλύματος. Αν η περιοδοντίτιδα δεν εντοπιστεί και εισχωρήσει στους θύλακες η θεραπεία είναι χειρουργική και θα χρειαστούμε περιοδοντολόγο ο οποίος θα ανοίξει τα ούλα για να απομακρύνει τα μικρόβια από τους θύλακες. Αν και η περιοδοντίτιδα αποτελεί στις μέρες μας την κύρια αιτία απώλειας δοντιών στους ενήλικες, η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου παρέχει αποτελεσματική περιοδοντική θεραπεία.

Η περιοδοντιτιδα έχει τα τελευταία χρόνια συσχετιστεί με την εκδήλωση καρδιαγγειακών προβλημάτων, με το σακχαρώδη διαβήτη, τη γέννηση πρόωρων ή και ελλιποβαρών μωρών και με τη νοσογόνο παχυσαρκία. Ως εκ τούτου η διατήρηση και η αποκατάσταση της περιοδοντικής υγείας συσχετίζεται άμεσα με τη διατήρηση και αποκατάσταση της γενικής υγείας.
Κλείνοντας, διαβάζοντας το άρθρο ελπίζω να αναρωτηθήκατε αν βουρτσίζετε σωστά το δόντια σας και τις απαιτούμενες φορές κατά την διάρκεια της ημέρας όπως, επίσης, πότε ήταν η τελευταία επίσκεψη στον οδοντίατρο σας!

 

Αναστάσιος Πέτσας, Φαρμακοποιός

About the author