Περιποίηση βρεφικού δέρματος

Περιποίηση βρεφικού δέρματος
Περιποίηση βρεφικού δέρματος

Το δέρμα μας αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού μας, δηλαδή τη διαχωριστική επιφάνεια μεταξύ του ανθρώπινου σώματος και του εξωτερικού περιβάλλοντος του ανθρώπου. Οι λειτουργίες του δέρματος είναι ίδιες σε όλα τα στάδια της ζωής του ανθρώπου, όπως: «δημιουργία φραγμού, θερμορύθμιση, φωτοπροστασία, ανοσολογική επιτήρηση, σύνθεση ορμονών, παρεμπόδιση απώλειας υγρών του σώματος, αντίληψη αισθητικών ερεθισμάτων».

Οι διαφορές μεταξύ του δέρματος των βρεφών και των ενηλίκων έχουν να κάνουν με τη φυσιολογία του (δομικές) και είναι πιο εμφανείς στη νεογνική περίοδο, λόγω της μετάβασης από την ενδομήτρια ζωή στις συνθήκες εξωτερικού περιβάλλοντος (1).

Ας δούμε τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στο βρεφικό και το ενήλικο δέρμα ως προς τη δομή του:
Η κεράτινη στιβάδα του βρέφους είναι πιο λεπτή και περισσότερο διαπερατή.
Το δέρμα του βρέφους πρέπει να είναι πολύ καλά ενυδατωμένο, γιατί απορροφά και αποβάλλει νερό με πιο γρήγορο ρυθμό απ’ ό,τι του ενήλικα.
Οι σμηγματογόνοι αδένες λειτουργούν από την εμβρυική ζωή έως τις πρώτες εβδομάδες ζωής και στη συνέχεια η έκκριση σμήγματος μειώνεται σταδιακά και σταματά τελείως έως την εφηβεία. Γι’ αυτόν το λόγο, μετά τη γέννηση πρέπει να αποφεύγεται το μπάνιο, γιατί το σμήγμα που καλύπτει το δέρμα του βρέφους θεωρείται ιδιαίτερα προστατευτικό. Τις επόμενες εβδομάδες ζωής μειώνεται η παραγωγή σμήγματος και αντικαθίσταται από λιπίδια. Η λιπιδιακή φύση της επιδερμίδας επιτρέπει την απορρόφηση ουσιών από το νεογνό, μέσω του δέρματος. Έτσι, όσο μεγαλώνει το βρέφος παρατηρείται ανεπάρκεια του υγρολιπιδιμικού φραγμού και επομένως περισσότερη ξηρότητα του δέρματος.
Η τριχοφυΐα είναι λιγότερο προστατευτική.
Το pΗ του βρεφικού δέρματος κατά τη γέννηση κυμαίνεται μεταξύ 6-7, λόγω του σμήγματος. Η μείωση των λιπιδίων της επιδερμίδας και η ανωριμότητα της ανοσολογικής λειτουργίας μπορεί να οδηγήσουν σε ξηρότητα του δέρματος, λόγω της απώλειας υγρών και κατά συνέπεια μεγαλύτερη ευαισθησία στην εμφάνιση μολύνσεων.
Η εφίδρωση είναι ακανόνιστη, κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους, γι’ αυτό υπάρχει μία ευαισθησία στις κλιματικές αλλαγές.
Το μελανινοκυτταρικό σύστημα δεν έχει ωριμάσει πλήρως, λόγω της λεπτότερης κεράτινης στιβάδας και του μικρότερου μεγέθους των κυττάρων. Ειδικά τα βρέφη κάτω των 6 μηνών είναι πολύ ευαίσθητα στις ακτίνες του ήλιου, δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο και πρέπει να προφυλάσσεται το ευαίσθητο δέρμα τους, λόγω του κινδύνου εγκαύματος από τη UV ακτινοβολία.

Το δέρμα του βρέφους είναι αρκετά ευαίσθητο για όλους τους παραπάνω λόγους, αλλά και λόγω άλλων συγκεκριμένων συνθηκών (επαφή με ούρα και κόπρανα που προκαλούν ερεθισμούς, τριβές, αλλαγή πάνας κ.λπ.). Οι γονείς θα πρέπει να προτιμούν πιστοποιημένα δερμοκαλλυντικά προϊόντα και να είναι ενήμεροι για τις ενδείξεις, τον τρόπο και τη συχνότητα χρήσης τους.

Βασικά προϊόντα βρεφικής περιποίησης:
Παιδικά σαπούνια-αφρόλουτρα: Αποτελούν καθαριστικά μέσα που σκοπό έχουν να απομακρύνουν από το δέρμα και το τριχωτό της κεφαλής τη σκόνη, τα λίπη, οργανικές εκκρίσεις, μικροοργανισμούς κ.ά. Τα βρεφικά σαμπουάν αποτελούνται από μείγμα ανιονικών και μην ιοντικών επιγανειοδραστικών ουσιών με pH= 7,1, που είναι συμβατές με το δακρυϊκό υγρό, ώστε να μην ερεθίζονται τα μάτια. Τα καθαριστικά πρέπει να είναι ήπια, κοντά στο pH του δέρματος, ώστε να μην προκαλούν ξηρότητα του δέρματος και να μην ερεθίζουν το δέρμα του μωρού. Η διάρκεια του μπάνιου πρέπει να είναι 5-10 λεπτά, η συχνότητα 2-3 φορές την εβδομάδα. Η θερμοκρασία του νερού πρέπει να κυμαίνεται 30-33ο C.
Αντισηπτικά: Εξουδετερώνουν και εμποδίζουν τους μικροοργανισμούς να αναπτυχθούν στο δέρμα του μωρού. Παρόλα αυτά, η χρήση τους θα πρέπει να είναι περιορισμένη και όχι να αποτελούν μέρος του καθημερινού καθαρισμού του βρεφικού δέρματος.
Πούδρες: Η χρήση της πούδρας για την αλλαγή της πάνας δεν έχει σήμερα ιδιαίτερη εφαρμογή. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται συχνά και θα πρέπει να αποφεύγεται η εισπνοή της και να μην εισέρχεται στον κόλπο των θηλέων. Στην αγορά κυκλοφορούν πούδρες και σε υγρή μορφή.
Κρέμες για την αλλαγή της πάνας ή «κρέμες φραγμού»: Χρησιμοποιούνται στη μηρογενετική περιοχή για να μειώσουν τον ερεθισμό του βρεφικού δέρματος, που προκαλείται από ερεθιστικές ουσίες (όπως ούρα, κόπρανα, πάνα κ.λπ.). Η χρήση τους είναι τόσο προληπτική, όσο και θεραπευτική, λόγω της επουλωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης τους.
Ενυδατικές κρέμες: Βελτιώνουν την ελαστικότητα του βρεφικού δέρματος. Βοηθούν στο δέρμα να διατηρήσει την υγρασία του, μειώνοντας τη διαδερμική απώλεια του νερού. (3)
Αντηλιακές κρέμες: Χρησιμοποιούνται για την προστασία του δέρματος κατά των υπεριωδών ακτίνων του ήλιου. Οι αντηλιακές κρέμες που χρησιμοποιούνται σε βρέφη, από 6 μηνών-2ετών, θα πρέπει να μην περιέχουν χημικά φίλτρα, μόνο φυσικά φίλτρα και να έχουν δείκτη προστασίας SPF 30. Η ιδανική ποσότητα αντηλιακού είναι 5ml (1 κουταλάκι του γλυκού) για το πρόσωπο και 20ml (2 κουτάλια της σούπας) για το σώμα. Η εφαρμογή του αντηλιακού πρέπει να γίνεται, τουλάχιστον, 1 ώρα πριν την έκθεση και να επαναλαμβάνεται η επάλειψή του κάθε 2 ώρες.

Κάποιες από τις δραστικές ουσίες που πρέπει να περιέχουν τα προϊόντα για την περιποίηση του βρεφικού δέρματος είναι:
Ενυδατικές: Προβιταμίνη Β5, πρωτεΐνες σίτου, γλυκο- πρωτεΐνες, ουρία (σε μικρή συγκέντρωση, Aloe vera, υαλουρονικό οξύ).
Λιπαντικές: Λιπαρά οξέα, Βούτυρο καριτέ, βιταμίνη F, βιταμίνη Ε, Jojoba, έλαια αμυγδάλου, βερίκοκου, αβοκάντο, φωσφολιπίδια κ.λπ.
Καταπραϋντικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές: Βρώμη, a-bisabolol, καλέντουλα, θειικό μαγνήσιο, οξείδιο του ψευδαργύρου, αλλαντοΐνη, χαμομήλι κ.ά.
Αντισηπτικές: Άλατα χαλκού, οξείδιο του ψευδαργύρου, καπρυλική γλυκόλη κ.ά. (2)

Το βρέφος έχει ανάγκη από μία σωστή περιποίηση, που θα του προσφέρει ευεξία και θα συμβάλλει στη σωστή υγιεινή του. Στόχος μας η βελτίωση της ποιότητας του βρεφικού δέρματος, αποφεύγοντας παθολογικές καταστάσεις που οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες. Ο φαρμακοποιός είναι ο ειδικός επιστήμονας, που θα μπορούσε να σας βοηθήσει στην επιλογή τού κατάλληλου προϊόντος για τη σωστή υγεία και περιποίηση του βρεφικού δέρματος.

Βασιλεία Ματσάνη
Φαρμακοποιός

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1. Ψώνη Σταυρούλα « Ποιες είναι οι διαφορές βρεφικού-παιδικού και δέρματος ενηλίκου», 15 Ιουλίου 2011. 2. Marie – Noelle Estrade «Κοσμητολογία- Η συμβουλή του φαρμακοποιού», Εκδόσεις Φαρμακευτικός Κόσμος, 2010. 3. http://www.leto.gr/page.aspx?p_id=1307

About the author