Πώς θα βελτιώσουμε το ανοσοποιητικό μας

Πώς θα  βελτιώσουμε το ανοσοποιητικό μας
Πώς θα  βελτιώσουμε το ανοσοποιητικό μας

Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένα σύστημα οργάνων υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού. Αποτελείται από πολλά διαφορετικά όργανα και ιστούς. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι ο μυελός των οστών και ο θύμος αδένας. Σε αυτά δημιουργούνται και αναπτύσσονται τα ειδικά όργανα του ανοσοποιητικού συστήματος. Δευτερεύοντα όργανα αποτελούν, ο σπλήνας, τα λεμφογάγγλια, και οι πλάκες Peyer.

Οι κύριες λειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνουν την αποβολή εισβολέων ιών και ξένων μικροοργανισμών, την απελευθέρωση του σώματος από τους κατεστραμμένους ιστούς και την εξουδετέρωση των νεοπλασμάτων.

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑ
ΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΙΩΣΕΩΝ
Ο χειμώνας φέρνει μαζί του πολλά κρυολογήματα. Θα πρέπει να προσαρμόσουμε την καθημερινότητα μας με τέτοιο τρόπο, ώστε να μείνουμε υγιείς και να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Στα μέτρα-ασπίδα κατά του κρυολογήματος και της γρίπης, η σωστή διατροφή παίζει κυρίαρχο ρόλο στη διατήρηση της καλής υγείας, και επομένως στην πρόληψη και την αντιμετώπισή τους. Θαυματουργές τροφές μπορεί να μην υπάρχουν, υπάρχουν, όμως, βασικοί διατροφικοί κανόνες που μπορούν να ενισχύσουν την υγεία μας, να θωρακίσουν τον οργανισμό μας ενάντια στις ιώσεις.

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ
ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ
Ο πρώτος και ίσως σημαντικότερος παράγοντας που επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος είναι η ενεργειακή πρόσληψη δια μέσου της τροφής. Άτομα που δεν τρέφονται σωστά, όπως όσοι ακολουθούν διαιτολόγια πολύ χαμηλής θερμιδικής αξίας, είναι ασφαλώς πιο επιρρεπή απέναντι σε λοιμώξεις, και αν τελικά προσβληθούν από γρίπη, τα συμπτώματα διαρκούν πολύ περισσότερο από το εύλογο χρονικό διάστημα του κύκλου της ίωσης. Να, λοιπόν, ένας ακόμα λόγος, για να πούμε όχι στις ακραίες δίαιτες αδυνατίσματος και να επιλέξουμε ένα ήπιο υποθερμιδικό πρόγραμμα, το οποίο θα μας παράσχει το επιθυμητό αποτέλεσμα θωρακίζοντας ταυτόχρονα την άμυνα του οργανισμού μας.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΒΙΤΑΜΙΝΩΝ
Οι βιταμίνες είναι οργανικές ουσίες που χρειάζεται το σώμα μας σε μικρές ποσότητες για τις ποικίλες μεταβολικές του λειτουργίες, τις οποίες, όμως, δεν μπορεί να συνθέσει από άλλα στοιχεία στις απαραίτητες ποσότητες.
Οι βιταμίνες είναι καταλύτες. Με άλλα λόγια, υποβοηθούν σημαντικές βιοχημικές αντιδράσεις του οργανισμού. Η έλλειψή τους έχει ποικίλες επιπτώσεις στον άνθρωπο, από ήπια συμπτώματα που πιθανό να μην παρατηρηθούν ή και να αποδοθούν σε άλλους παράγοντες, μέχρι σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, που μπορεί να είναι και μην αναστρέψιμες.
Σοβαρή έλλειψη βιταμινών στις αναπτυγμένες χώρες παρατηρείται σπάνια, αλλά υποκλινικές μορφές (χωρίς δηλαδή τυπικές εκδηλώσεις) είναι αρκετά συχνές, λόγω των ανθυγιεινών  διαιτητικών πρακτικών, που παρατηρούνται στη σύγχρονη εποχή.
Η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος φαίνεται να επηρεάζεται από τη βιταμίνη Α, καθώς έρευνες προτείνουν ότι είναι απαραίτητη στη λειτουργία των Τ-λεμφοκυττάρων, ενώ η έλλειψή της καταστέλλει την ταχύτητα αντίδρασης του οργανισμού σε περίπτωση λοιμώξεων.

Η βιταμίνη Α βρίσκεται, κυρίως, σε επιλεγμένες τροφές ζωικής προέλευσης, ειδικότερα στο συκώτι και σε γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί, κρόκος του αυγού, συκώτι ), καθώς και στα ψάρια όπως ο τόνος, η σαρδέλα, και η ρέγκα. Επίσης σημαντικές ποσότητες καροτενοειδών (προβιταμίνη Α) υπάρχουν σε ποικιλία φρούτων και λαχανικών έντονα χρωματισμένων, όπως τα βερίκοκα, οι πιπεριές, τα καρότα, η παπάγια, η ντομάτα, η κολοκύθα, το μπρόκολο και το σπανάκι.

Βιταμίνη C
Είναι μία από τις ισχυρότερες αντιοξειδωτικές ουσίες, κι έτσι ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Επιπλέον, διαθέτει τις δικές της αντιικές ιδιότητες. Με τη χορήγησή της παρατηρείται σημαντική μείωση στη διάρκεια των επεισοδίων κρυολογήματος και στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, καθώς η αντίδραση της βιταμίνης C περιορίζει τη φλεγμονή και συνεπώς περιορίζει τα συμπτώματα του κρυολογήματος. Η βιταμίνη C δεν μπορεί να δημιουργηθεί ούτε να αποθηκευτεί στο ανθρώπινο σώμα, για τον λόγο αυτόν, η καθημερινή πρόσληψή της μέσω των τροφών είναι απαραίτητη. Οι καλύτερες διατροφικές πηγές βιταμίνης C είναι το σπαράγγι, ο μαϊντανός, ο χυμός πορτοκαλιού, το γκρέιπφρουτ, το κουνουπίδι, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, οι πράσινες πιπεριές, το λάχανο, τα λεμόνια, τα βατόμουρα, το καρπούζι, το πεπόνι ο αρακάς οι φράουλες και τα ακτινίδια. Από τα τρόφιμα αυτά, τα εσπεριδοειδή θεωρούνται οι σημαντικότερες πηγές της βιταμίνης.

Βιταμίνη Ε
Η βιταμίνη Ε είναι βασικός αντιοξειδωτικός παράγοντας του οργανισμού και σε αυτήν την ιδιότητα οφείλονται και οι βιολογικές της δράσεις.
Εντοπίζεται στα έλαια φυτικής προέλευσης (ξηροί καρποί, σιτηρά ολικής άλεσης, σκούρα πράσινα λαχανικά, ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, σογιέλαιο, καλαμποκέλαιο).
Ψευδάργυρος
Είναι το ιχνοστοιχείο-κλειδί για την εύρυθμη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, εφόσον είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία ενζύμων που συμμετέχουν στην εξουδετέρωση επικίνδυνων ελευθέρων ριζών. Αξίζει να αναφερθεί ότι ακόμη και μικρή έλλειψη ψευδαργύρου είναι αιτία συχνότερων επεισοδίων κρυολογήματος και γρίπης. Σε γενικές γραμμές, όλες οι δίαιτες πλούσιες σε πρωτεΐνη παρέχουν επαρκείς ποσότητες ψευδαργύρου, ενώ ο ψευδάργυρος από ζωικά τρόφιμα αφομοιώνεται καλύτερα από αυτόν που είναι φυτικής προέλευσης. Ιδιαίτερα καλές πηγές ψευδαργύρου είναι όλα τα οστρακόδερμα και μαλάκια, το κρέας, τα αυγά, οι σαρδέλες, τα δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια και οι ξηροί καρποί.

Σίδηρος
Ο σίδηρος είναι το δεύτερο σε ποσότητα μέταλλο στη γη. Φαίνεται ότι η ύπαρξή του στον πλανήτη μας έπαιξε πολύ καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία της σημερινής ατμόσφαιρας αλλά και στην εμφάνιση της ζωής. Υπάρχουν πολλές επιστημονικές ενδείξεις ότι ο σίδηρος ‘’πρώτος’’ έδωσε οξυγόνο στην ατμόσφαιρα της γης πριν από 3 δισεκατομμύρια χρόνια.
Τη «δουλειά» που έμαθε να κάνει ο σίδηρος πριν από τόσα πολλά χρόνια, εξακολουθεί να κάνει και σήμερα: Μεταφέρει οξυγόνο στα κύτταρά μας.
Αποτελεί βασικό στοιχείο για την άμυνα του σώματός μας. Η έλλειψή του προκαλεί κόπωση, αδυναμία, και σαφώς μειωμένη ανοχή στις λοιμώξεις. Μπορούμε να τον προσλάβουμε από τις τροφές όπως το συκώτι, το κόκκινο κρέας, τα θαλασσινά, οι ξηροί καρποί, τα αποξηραμένα φρούτα (σταφίδες, βερίκοκα, δαμάσκηνα), τα φασόλια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο), το ψωμί, και τα δημητριακά που είναι εμπλουτισμένα με σίδηρο. Ο σίδηρος ζωικής προέλευσης απορροφάται καλύτερα συγκριτικά με τον σίδηρο που προέρχεται από φυτικές τροφές. Παρ’ όλα αυτά, η ταυτόχρονη κατανάλωση βιταμίνης C βοηθά στην καλλίτερη απορρόφησή του.

Σελήνιο
Αποτελεί ένα ακόμα ανόργανο στοιχείο που συνεργεί στην αντιοξειδωτική άμυνα του οργανισμού. Η αντιοξειδωτική του δράση είναι συνυφασμένη με αυτήν της βιταμίνης Ε, συμβάλλοντας στην προστασία από τους ιούς της γρίπης. Πλούσιες πηγές σεληνίου είναι τα οστρακόδερμα, το κρέας, τα σιτηρά, τα αυγά, τα λαχανικά και το σκόρδο.
Έλλειψη σεληνίου παρατηρείται αρκετά συχνά σε δίαιτες απώλειας βάρους. Αυτό έχει ως κύρια συνέπεια τη μείωση του μεταβολισμού και επομένως του ρυθμού απώλειας βάρους.

Πολυφαινόλες
Αυτή η μεγάλη ομάδα αντιοξειδωτικών περιέχεται κυρίως στο τσάι, στον καφέ, στη σόγια, στο ελαιόλαδο, στη σοκολάτα, στην κανέλα, στη ρίγανη, στο ρόδι, και σε φρούτα όπως τα κόκκινα μούρα, τα σταφύλια και το παραγόμενο από αυτά κρασί.

Καροτενοειδή
Άλλη αξιόλογη ομάδα αντιοξειδωτικών, τα οποία εντοπίζονται, κυρίως, στα φρούτα και λαχανικά όπως το καρότο, το μπρόκολο, οι γλυκοπατάτες, το πεπόνι, το βερίκοκο, το ροδάκινο, η ντομάτα. Έρευνες τα τελευταία χρόνια συνέδεσαν την αντιοξειδωτική ουσία λυκοπεΐνη της ντομάτας με μακροπρόθεσμη προστασία ενάντια στον καρκίνο του προστάτη.

 

Θεόδωρος Τσίγκρης, Παθολόγος – Κλινικός Διατροφολόγος

About the author