Σεξ & Εγκυμοσύνη

Σεξ & Εγκυμοσύνη
Σεξ & Εγκυμοσύνη

Σε μια πρόσφατη συνεργασία μου με το Νοσοκομείο του BRAUNAU της Αυστρίας, διαπίστωσα ότι ο εκεί διευθυντής του Γυναικολογικού Τμήματος καθηγητής Dr. Hasenorl, έχει κάνει κάτι πολύ πρωτοποριακό: ανάμεσα στα υπόλοιπα τακτικά ιατρεία του τμήματος (ογκολογικό, μαιευτικό, λοιμοξιολογικό κ.λπ.) έχει ιδρύσει προ τετραετίας και ένα ιατρείο αποκλειστικά για τη γυναικεία σεξουαλικότητα. Αυτό μάλιστα χωρίζεται σε τρεις επί μέρους βάρδιες που αφορούν αντίστοιχα στην εφηβεία, στην αναπαραγωγική ηλικία, και στην εμμηνόπαυση.

Το κομμάτι της αναπαραγωγικής ηλικίας διενεργείται από δύο εξαίρετους συναδέλφους, ο ένας εκ των οποίων και ειδικεύεται στη σεξουαλική ζωή της γυναίκας, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Θεώρησα, λοιπόν, σωστό να παρακολουθήσω κάποια από τα ραντεβού του για να φρεσκάρω λίγο τις γνώσεις μου στο θέμα, μιας και στη Γερμανία το ρόλο αυτόν τον αναλαμβάνει ο ιδιώτης γυναικολόγος και όχι το νοσοκομείο.

Ως επί το πλείστον, τα ερωτήματα των εγκύων προς το συνάδελφο ήταν λίγο πολύ τα κλασικά που θέτει η κάθε γυναίκα στον εαυτό της…
«Επιτρέπεται;», «από πότε επιτρέπεται;», «μπορεί να πάθει κάτι το μωρό;», «μπορεί να αποβάλω;», «πόσο συχνά;»…

Εδώ πρέπει να τονίσω ότι υπάρχει ένας γενικός κανόνας για την εγκυμοσύνη που δεν περιορίζεται στο σεξουαλικό, αλλά έχει εφαρμογή και στις υπόλοιπες συνήθειες: «επιτρέπεται ό,τι μας ευχαριστεί, αλλά απαγορεύεται ό,τι βλάπτει». Παρά τη μέχρι προ ετών αντίληψη, ότι είναι καλύτερα να αποφεύγεται η επαφή στην εγκυμοσύνη και ιδίως κατά το πρώτο τρίμηνο, όλες οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το sex είναι όχι μόνον ακίνδυνο για την εγκυμοσύνη, αλλά μάλιστα και ένα από τα πολύ βασικά της συστατικά, ώστε να διασφαλίζεται η ψυχική υγεία και η διάθεση της εγκύου και του συντρόφου της, αλλά πολύ περισσότερο στο να γίνεται η εγκυμοσύνη αποδεκτή από το ζευγάρι ως μία φυσιολογική πτυχή της ζωής του.

Κατά το πρώτο τρίμηνο, οι περισσότερες έγκυες έχουν μειωμένη σεξουαλική διάθεση, είτε για το λόγο ότι ανησυχούν (ιδίως αν πρόκειται για την πρώτη εγκυμοσύνη), είτε διότι οι πρώτες εβδομάδες επιπλέκονται με ναυτία, εμετό και αίσθημα καταβολής. Γεγονός είναι, πάντως, ότι ο οργασμός επιτυγχάνεται σε αυτήν τη φάση ευκολότερα από την προ-εγκυμοσύνης περίοδο, επειδή τα όργανα της πυέλου (κόλπος, αιδοίο, μήτρα και ερωτογενείς ζώνες), αιματώνονται καλύτερα.

Άλλωστε, με την άνοδο των τιμών της προγεστερόνης δημιουργείται, τελικά, ένας αυξημένος τίτλος στο αίμα που φυσιολογικά, όπως όλες οι στεροειδείς ορμόνες, ερεθίζουν το αίσθημα και την ανάγκη της σεξουαλικής επαφής. Από την άλλη πλευρά, το ζευγάρι, ειδικά στις περιπτώσεις που έχουν προηγηθεί πολλές προσπάθειες για την επίτευξη της εγκυμοσύνης, αποβάλει αυτό το άγχος (εφόσον η γυναίκα είναι πια ήδη έγκυος) και μπορεί να εντρυφήσει πολύ καλύτερα στην πράξη αυτήν καθ΄ αυτήν. Προσοχή συνιστάται, όταν η γυναίκα έχει στο παρελθόν αποβάλει κατά το τρίμηνο αυτό, αλλά και όταν έχουν παρατηρηθεί μέχρι τη στιγμή αυτήν αιμορραγίες. Στην τελευταία των περιπτώσεων, ενδέχεται να είναι κάποια από τα τριχοειδή του τραχήλου εκτεθειμένα και να προκαλέσουν υποτροπή της αιμορραγίας.

Κατά το δεύτερο τρίμηνο, οι αλλαγές στο γυναικείο σώμα είναι ακόμα πιο έντονες. Το στήθος μεγαλώνει και οι θηλές των μαστών αποκτούν έντονο χρώμα, όπως και τα έξω γεννητικά όργανα. Η κοιλιά παίρνει το χαρακτηριστικό της σχήμα από την πίεση της εγκυμόνου μήτρας και οι καμπύλες της γυναίκας τονίζονται περισσότερο από την εναπόθεση λίπους και από τα τυχόν οιδήματα. Σε μια μεγάλη έρευνα του Charite, στο Βερολίνο (το μεγαλύτερο μαιευτικό τμήμα στην Ευρώπη) αποδείχτηκε ότι οι περισσότεροι άνδρες το εκλάμβαναν σαν κάτι θετικό, όσον αφορά στον ερωτισμό της συντρόφου τους. Είναι μια διαφορετική κατάσταση από τη συνηθισμένη που, όμως, στο μεγαλύτερο ποσοστό κινούσε ακόμη περισσότερο το σεξουαλικό ενδιαφέρον, ίσως σε απάντηση αυτών που πιστεύουν ότι με την εγκυμοσύνη η σεξουαλική ζωή του ζεύγους καταργείται. Επίπλέον, η υπερεπάρκεια των ορμονών δημιουργεί στη γυναίκα ακόμη μεγαλύτερη σεξουαλική διάθεση και πολύ ταχύτερη εφύγρανση κατά την επαφή. Η δε υπεραιμία της περιοχής θερμαίνει ασυνήθιστα το ανδρικό μόριο δημιουργώντας και στο σύντροφο ένα πρωτόγνωρο αίσθημα. Φυσικά και απαιτείται προσοχή, ιδίως σε περιπτώσεις με πρόωρες ωδίνες, προδρομικό πλακούντα, τραχηλική και πλακουντιακή ανεπάρκεια. Στις πρόωρες ωδίνες και την τραχηλική ανεπάρκεια, μπορεί τόσο το «masaz» του ανδρικού οργάνου στον τράχηλο, όσο ο οργασμός, αλλά κυρίως οι προσταγλανδίνες που εμπεριέχονται στο σπέρμα να οδηγήσουν σε πρόωρο τοκετό. Στην περίπτωση του προδρομικού πλακούντα (placenta praevia), οπότε και η έξω πλευρά του πλακούντα είναι εκτεθειμένη εκτός τραχήλου. Η σεξουαλική επαφή δημιουργεί αιμορραγία, που μερικές φορές μπορεί να κατασταλεί μόνο με καισαρική τομή, ενώ στην πλακουντιακή ανεπάρκεια, (χωρίς να έχει ακόμα αποδειχθεί), θεωρείται ότι η επαφή ενδέχεται να επιδεινώνει προσωρινά την παροχή οξυγόνου στο κύημα.

Κατά το τρίτο τρίμηνο, το μεγαλύτερο πρόβλημα συνίσταται στο μέγεθος της κοιλιάς της εγκύου, που πολλές φορές εμποδίζει την επαφή, τα περιφερικά οιδήματα, που πολλές φορές καθιστούν τη γυναίκα κάπως δυσκίνητη, και στην αυξημένη παραγωγή βλέννας στο κόλπο, που χωρίς την κατάλληλη υγιεινή δίνει μια βαριά οσμή στο κολπικό έκκριμα. Τα δύο πρώτα προβλήματα ξεπερνιούνται με καλή συνεργασία και κατά κάποιον τρόπο με «πειραματισμό» του ζεύγους, ώστε να βρεθεί μία σεξουαλική στάση που να αρέσει και να είναι άνετη και για τους δύο… ή, αν θέλετε, και για τους τρεις… Οι Αυστριακοί συνάδελφοι πρότειναν «στο πλάι», επειδή κατ’ αυτήν τη στάση δεν έχει τόσο βαθιά διείσδυση το πέος και η εγκύμων μήτρα δεν επιβαρύνει την κυκλοφορία στην κάτω κοίλη φλέβα. Σωστή είναι, όμως, και η στάση «η γυναίκα από πάνω» είτε με πρόσωπο προς το σύντροφο είτε με πλάτη προς το σύντροφο. Ειδικά, η δεύτερη εναλλακτική αφήνει στη γυναίκα την πρωτοβουλία για το βάθος της επαφής, αλλά δεν επιβαρύνει καθόλου τον τράχηλο, ο οποίος είναι στραμμένος στη φάση αυτήν προς τη σπονδυλική στήλη. Ένα «μυστικό» από τη δική μου εμπειρία προς τις ασθενείς μου είναι και η εκκένωση της κύστης πριν από τη σεξουαλική πράξη, πράγμα που προσφέρει πολύ μεγαλύτερο χώρο ενδοκολπικά.
Ολοκληρώνοντας, θέλω να σημειώσω ότι αναμφίβολα η εγκυμοσύνη και κυρίως η φυσιολογική, μη επιπλεγμένη εγκυμοσύνη είναι κάθε άλλο, παρά μια επικίνδυνη και ασεξουαλική φάση της ζωής της γυναίκας, ενώ το sex σε αυτήν τη φάση αποκτά μια πολύ πιο διαφορετική σημασία, τόσο επειδή δένει το ζευγάρι και καθιστά και τον άνδρα συμμέτοχο στις αλλαγές που συμβαίνουν στο γυναικείο σώμα, αλλά πολύ περισσότερο δημιουργεί αυτοπεποίθηση και σιγουριά στη γυναίκα για τη θηλυκότητά της, παραμερίζοντας τον ανταγωνισμό ανάμεσα στο μωρό και στο σύντροφο και καταργώντας το άγχος για την πορεία της οικογένειας με το καινούργιο, αναμενόμενο μέλος. Όμως, ακόμη και στην επαπειλούμενη κύηση, αν και το sex αυτό καθ΄ αυτό μπορεί όντως να είναι επικίνδυνο, μπορεί το ζευγάρι να αναπληρώσει αυτό το κενό με όλων των ειδών χάδια, παιχνίδια, masaz κ.λπ., χωρίς ανούσια ταμπού και ντροπές, που ανήκουν σε άλλες εποχές και δεν βοηθάνε την κατάσταση.
Η ψυχολογία της γυναίκας με ορμονικούς και σε μεγάλο βαθμό ακόμα ανεξιχνίαστους μηχανισμούς (βλέπε σεροτονίνη, ενδορφίνες κ.λπ.) αντανακλάται στο έμβρυο και καθορίζει την αμφίδρομη σχέση τους, αλλά και τη συνύπαρξή τους με το σύντροφο, στα πλαίσια της μοντέρνας οικογένειας.

Αθανάσιος Η. Αλιμήσης, Γυναικολόγος-Μαιευτήρας

About the author