Σιδηροπενική αναιμία

Σιδηροπενική αναιμία
Σιδηροπενική αναιμία

Η παθολογική κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός έχει στο αίμα μικρότερη από την φυσιολογική μάζα κυκλοφορούντων ερυθρών αιμοσφαιρίων ονομάζεται αναιμία.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι αναιμίας που προκαλούνται από:
Έλλειψη σιδήρου (Σιδηροπενική Αναιμία).
Έλλειψη βιταμινών Β12 ή (και) φυλλικού οξέος.
Χρόνια νοσήματα, όπως διάφορες μορφές καρκίνου, AIDS, νόσος του Crohn, ρευματοειδής αρθρίτιδα, παθήσεις των νεφρών και του συκωτιού.
Ασθένειες του μυελού των οστών, όπως λευχαιμία και μυελοδυσπλασία.
Κληρονομικές ασθένειες του αίματος, όπως δρεπανοκυτταρική αναιμία, θαλασσαιμία (μεσογειακή αναιμία), απλαστική αναιμία.
Αυξημένη καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων (Αιμολυτικές Αναιμίες).
Απώλεια αίματος εξαιτίας γαστρορραγίας, αιματουρίας, αιμόπτυσης κ.λπ.
Η πιο διαδεδομένη μορφή αναιμίας είναι η Σιδηροπενική Αναιμία, όταν δηλαδή το σώμα δεν έχει επαρκή ποσότητα σιδήρου. Ο οργανισμός λαμβάνει το σίδηρο από τις τροφές, μέσω του γαστρεντερικού συστήματος, και εν συνεχεία απελευθερώνεται στο αίμα. Η τρανσφερίνη –πρωτεΐνη του αίματος- μεταφέρει το σίδηρο στο συκώτι, όπου αποθηκεύεται ως φερριτίνη και αποδεσμεύεται ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού, προκειμένου να παραχθούν ερυθρά αιμοσφαίρια από το μυελό των οστών.
Οι ομάδες που κυρίως πλήττονται από τη σιδηροπενική αναιμία είναι:
Οι γυναίκες, ιδιαιτέρως κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και της γαλουχίας.
Τα βρέφη και τα παιδιά, λόγω της κατανάλωσης αγελαδινού γάλακτος που μειώνει την απορρόφηση σιδήρου από τις τροφές.
Οι χορτοφάγοι που έχουν φτωχή διατροφή σε σίδηρο.
Άτομα που έχουν μειωμένη εντερική απορρόφηση, λόγω γαστρεκτομής, συνδρόμου δυσαπορρόφησης κ.λπ.
Τα συμπτώματα της σιδηροπενικής αναιμίας οφείλονται, κυρίως, στην αδυναμία του οργανισμού να παράγει αιμοσφαιρίνη, μία πρωτεΐνη του αίματος που είναι απαραίτητη για τη μεταφορά οξυγόνου από τους πνεύμονες σε όλο το σώμα. Για το λόγο αυτόν αισθανόμαστε έντονη κόπωση. Η έλλειψη σιδήρου είναι ακόμα υπεύθυνη για το ωχρό δέρμα, τα εύθραυστα νύχια και την τριχόπτωση, τους πονοκεφάλους, τον πόνο στον αυχένα, τα κρύα χέρια και πόδια, την ξηροστομία και τις στοματίτιδες, την ευπάθεια σε λοιμώξεις και λαχάνιασμα. Η καρδιά στην προσπάθειά της να παρέχει οξυγόνο σε όλο στο σώμα «υπερλειτουργεί» και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αρρυθμίες, καρδιακό φύσημα, διευρυμένη καρδιά ή ακόμα και σε καρδιακή ανεπάρκεια. Στα βρέφη και τα παιδιά, η σιδηροπενική αναιμία σχετίζεται με μειωμένη όρεξη, ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα και μειωμένη πνευματική και σωματική ανάπτυξη. Η αντιμετώπιση της σιδηροπενικής αναιμίας διαφέρει, ανάλογα με τη σοβαρότητα της κατάστασης και την αιτία που προκλήθηκε. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει σωστή διατροφή πλούσια σε σίδηρο, λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου ή ακόμη και μεταγγίσεις αίματος. Είναι σημαντικό να λαμβάνουμε σίδηρο κατόπιν οδηγίας ιατρού και εφόσον έχουν προηγηθεί όλες οι απαραίτητες εξετάσεις.
Τροφές πλούσιες σε σίδηρο είναι:
Κρέας: μοσχαρίσιο και σκούρο κρέας γαλοπούλας, συκώτι, σπλήνα
Όσπρια: φασόλια, φακές, μπιζέλια
Εμπλουτισμένα δημητριακά
Αποξηραμένα φρούτα: σταφίδες, βερίκοκα, δαμάσκηνα, σύκα, χουρμάδες
Ξηροί καρποί: καρύδια, σπόροι, κάσιους, φουντούκια, αμύγδαλα
Σαρδέλες
Σουσάμι
Ταχίνι
Φυστικοβούτυρο
Μελάσα
Πράσινα λαχανικά στον ατμό
Τόφου
Ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να απορροφήσει μόνο ένα μικρό ποσοστό του σιδήρου που εμπεριέχεται στις τροφές. Για παράδειγμα, από την κατανάλωση κρέατος και ψαριού το σώμα δεσμεύει περίπου το 25% σιδήρου, ενώ το ποσοστό αυτό μειώνεται σημαντικά για τα δημητριακά, τα φρούτα και τα λαχανικά. Για να μεγιστοποιήσουμε την απορρόφηση σιδήρου, χρειάζεται να καταναλώνουμε παράλληλα τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C, όπως εσπεριδοειδή, ακτινίδια, φράουλες. Αντιθέτως, θα πρέπει να αποφεύγουμε διατροφή πλούσια σε ασβέστιο, λόγω της ανταγωνιστικής δράσης που έχει με το σίδηρο.
Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα της ζωής. Για να τη διαφυλάξουμε χρειάζεται να αποκτήσουμε σωστές διατροφικές συνήθειες και να είμαστε συνεπείς στις αιματολογικές μας εξετάσεις.
Το αίμα, μέσω του σιδήρου, τροφοδοτεί με οξυγόνο και δίνει πνοή ζωής σε όλους τους ιστούς και τα κύτταρα, χαρίζοντας τη θερμότητα του ήλιου με το αποτύπωμα του συμπαντικού αιθέρα. Το αίμα είναι ο πιο σημαντικός χυμός του σώματος και είναι φτιαγμένος για να κινεί το «πυρ» της καρδιάς, των συναισθημάτων, της ζωτικής ενέργειας.
Ας φροντίσουμε, λοιπόν, για τη σωστή σύσταση του αίματος, εφοδιάζοντάς το με το βασικό συστατικό του: το σίδηρο!

Ολυμπία Μαγούρη
Φαρμακοποιός
Πηγές: El.wikipedia.org/wiki/anemia, www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anemia, www.jematology.org/Patients/Anemia/, www.irondisorders.org/iron-deficiency-anemia, www.nhlbi.nih.gov/health-topics/topics/ida/signs, www.eufic.org/article/el/diet-related-diseases/dibeta/artid/iron-common-deficiency/

About the author