Σύνδρομο ανεπάρκειας ανδρογόνων

Σύνδρομο ανεπάρκειας ανδρογόνων
Σύνδρομο ανεπάρκειας ανδρογόνων

Τι είναι η τεστοστερόνη;

Η τεστοστερόνη είναι το πιο σημαντικό ανδρογόνο (ανδρική ορμόνη φύλου) και είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική αναπαραγωγική και σεξουαλική λειτουργία. Είναι υπεύθυνη για τις σωματικές μεταβολές κατά την εφηβεία (αύξηση μεγέθους πέους και όρχεων) και για τα τυπικά χαρακτηριστικά του ανδρικού φύλου (τριχοφυΐα προσώπου και σώματος). Επιδρά επίσης στα κύτταρα των όρχεων για την παραγωγή σπέρματος.

Η τεστοστερόνη είναι σημαντική για τη γενικότερη υγεία. Βοηθάει στην αύξηση των μυών και των οστών και επηρεάζει την ψυχική διάθεση, τη σεξουαλική επιθυμία και ορισμένες νοητικές ικανότητες.
Πώς ρυθμίζεται η παραγωγή τεστοστερόνης;
Η υπόφυση και ο υποθάλαμος, που βρίσκονται στη βάση του εγκεφάλου, ρυθμίζουν την παραγωγή των ανδρικών ορμονών και του σπέρματος. Οι δύο κύριες ορμόνες διαβιβαστές που παράγονται από την υπόφυση και δρουν στους όρχεις είναι η ωχρινοτρόπος ορμόνη (LH) και η ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη (FSH). Η ωχρινοτρόπος ορμόνη είναι απαραίτητη για την παραγωγή τεστοστερόνης από τους όρχεις.

Τι είναι το σύνδρομο ανεπάρκειας ανδρογόνων
Ανεπάρκεια ανδρογόνων ή τεστοστερόνης ονομάζεται η κατάσταση στην οποία ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή τεστοστερόνη για τις φυσιολογικές του λειτουργίες. Η ανεπάρκεια ανδρογόνων δεν είναι απειλητική για τη ζωή, αλλά επηρεάζει σημαντικά την ποιότητά της.

Πόσο συχνή είναι η ανεπάρκεια ανδρογόνων;
Η ανεπάρκεια ανδρογόνων επηρεάζει περίπου ένα στους διακόσιους άνδρες κάτω των 60 ετών. Οφείλεται συνήθως σε γενετική διαταραχή, βλάβη των όρχεων ή σπανιότερα από διαταραχές των εγκεφαλικών ορμονών. Όσον αφορά στους ηλικιωμένους άνδρες υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους δέκα έχει χαμηλή τεστοστερόνη, αλλά το ακριβές ποσοστό δεν είναι γνωστό. Πιθανότατα η ανεπάρκεια ανδρογόνων δεν διαγιγνώσκεται επαρκώς και πολλοί άνδρες χάνουν την ευκαιρία για θεραπεία.

Πώς επιδρά η ηλικία στα επίπεδα τεστοστερόνης;
Τα υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης βρίσκονται στους άνδρες ηλικίας από 20 έως 30 ετών. Με την αύξηση της ηλικίας, παρατηρείται μια μικρή, σταδιακή πτώση των επιπέδων τεστοστερόνης. Μπορεί να υπάρξει πτώση κατά το 1/3 στις ηλικίες από 30 έως 80 ετών.
Μερικοί άνδρες, καθώς μεγαλώνουν, μπορεί να έχουν μεγαλύτερη πτώση στα επίπεδα τεστοστερόνης. Αυτό συμβαίνει, κυρίως σε παχύσαρκούς άνδρες ή με χρόνια προβλήματα υγείας.

Υπάρχει η ανδρική κλιμακτήριος;
Οι όροι ανδρική κλιμακτήριος ή ανδρόπαυση δεν είναι ακριβείς. Η εμμηνόπαυση είναι η διακοπή της εμμήνου ρύσεως που συμβαίνει σε όλες τις γυναίκες, καθώς γερνούν. Τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες δεν πέφτουν αιφνιδίως, αλλά σταδιακά. Επίσης, δεν έχουν όλοι άνδρες μείωση της τεστοστερόνης, καθώς γερνούν. Οι ορμονικές αλλαγές, λόγω ηλικίας, αντιμετωπίζονται διαφορετικά στους άνδρες και διαφορετικά στις γυναίκες.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ανεπάρκειας ανδρογόνων;
Συμπτώματα ενδεικτικά χαμηλής τεστοστερόνης είναι η κόπωση, ευερεθιστότητα, αλλαγές στη διάθεση, αδυναμία συγκέντρωσης, μειωμένη μυϊκή δύναμη και μειωμένη σεξουαλική επιθυμία. Τα συμπτώματα συχνά ταυτίζονται με αυτά άλλων ασθενειών. Τα συμπτώματα, επίσης, διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, στην οποία παρουσιάζονται τα μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης.
Η ανεπάρκεια ανδρογόνων προκαλεί στυτική δυσλειτουργία;
Χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να προκαλέσουν δυσκολία στην επίτευξη και διατήρηση της στύσης, αλλά δεν είναι συνηθισμένη αιτία προβλημάτων στη στύση. Αυτά προκαλούνται, συνήθως, από διαταραχές στην αγγείωση και νεύρωση του πέους.

Τι προκαλεί την ανεπάρκεια ανδρογόνων;
Η ανεπάρκεια ανδρογόνων οφείλεται, κυρίως, σε γενετικές διαταραχές (σύνδρομο Klinefelter), χρόνιες ασθένειες και σε βλάβη των όρχεων ή της υπόφυσης. Το πρόβλημα εντοπίζεται στους όρχεις (μειωμένη παραγωγή τεστοστερόνης) ή στον εγκέφαλο (μειωμένη παραγωγή LH).

Πώς γίνεται η διάγνωση της ανεπάρκειας ανδρογόνων;
Η διάγνωση της ανεπάρκειας ανδρογόνων περιλαμβάνει τη λήψη ιατρικού ιστορικού, την πλήρη κλινική εξέταση και τουλάχιστον δυο δείγματα αίματος για τη μέτρηση των επιπέδων των ορμονών. Η αιμοληψία θα πρέπει να γίνεται το πρωί, γιατί τότε έχουμε τα υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης. Η διάγνωση της ανεπάρκειας ανδρογόνων επιβεβαιώνεται από την ανεύρεση χαμηλών επιπέδων τεστοστερόνης.
Πώς θεραπεύεται η ανεπάρκεια ανδρογόνων;
Η ανεπάρκεια ανδρογόνων αντιμετωπίζεται με θεραπεία υποκατάστασης με τεστοστερόνη. Η τεστοστερόνη συνταγογραφείται στους άνδρες με τεκμηριωμένη ανεπάρκεια ανδρογόνων και η θεραπεία διαρκεί εφ’ όρου ζωής.

Πώς γίνεται η θεραπεία με τεστοστερόνη;
Η τεστοστερόνη είναι διαθέσιμη σε μορφή κάψουλας, ενδομυϊκών ενέσεων, διαδερμικών επιθεμάτων και γέλης. Συνήθως προτιμάται η μορφή γέλης (gel), λόγω της ευκολίας και των καλών και σταθερών επιπέδων στο αίμα που επιτυγχάνει.

Ποιες είναι οι παρενέργειες της θεραπείας με τεστοστερόνη;
Η θεραπεία με τεστοστερόνη μπορεί να αυξήσει το μέγεθος του προστάτη και κατά συνέπεια να οδηγήσει σε συμπτώματα του κατώτερου ουροποιητικού, όπως η δυσκολία στην ούρηση και η συχνουρία. Σε ασθενείς, με διαγνωσμένο καρκίνο προστάτη, η θεραπεία με τεστοστερόνη αντενδείκνυται.

Άλλες παρενέργειες, όπως ακμή, παχυσαρκία, γυναικομαστία, απώλεια τριχοφυΐας και αλλαγές στη διάθεση, είναι σπάνιες και αντιμετωπίσιμες.
Υπάρχουν φυτικά προϊόντα για την ανεπάρκεια ανδρογόνων;
Παρόλο που πολλά σκευάσματα διαφημίζονται ότι αυξάνουν τη μυϊκή δύναμη και την σεξουαλική επιθυμία, δεν υπάρχουν γνωστά φυτικά προϊόντα που να μπορεί να δράσουν ως υποκατάστατα τεστοστερόνης.

Η θεραπεία με τεστοστερόνη θα επηρεάσει την γονιμότητά μου;
Η θεραπεία υποκατάστασης με τεστοστερόνη, συνήθως, σταματά την παραγωγή των ορμονών LH και FSH από την υπόφυση, με αποτέλεσμα τη μείωση του μεγέθους των όρχεων και της παραγωγής σπέρματος. Η παραγωγή σπέρματος επανέρχεται μετά τη διακοπή της αγωγής, αλλά αυτό συνήθως χρειάζεται κάποιους μήνες.

Τι μπορώ να κάνω, για να προλάβω την ανεπάρκεια ανδρογόνων;
Δεν υπάρχουν γνωστοί τρόποι για την πρόληψη της ανεπάρκειας ανδρογόνων από βλάβη των όρχεων ή της υπόφυσης. Παρόλα αυτά, με έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και αντιμετώπιση των συνοδών παθήσεων, τα επίπεδα τεστοστερόνης μπορούν να βελτιωθούν, αν η μείωσή τους οφείλεται σε άλλες παθήσεις. Δεν έχουν όλοι οι άνδρες μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης με την ηλικία. Ένας υγιεινός τρόπος ζωής βοηθάει στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων τεστοστερόνης.

Αντώνης Λογοθέτης, Xειρουργός Ουρολόγος- Ανδρολόγος

http://surgicalurology.gr/

About the author