Φακίδες πανάδες

Φακίδες πανάδες
Φακίδες πανάδες

Πανάδες ή Μέλασμα στην ιατρική ορολογία ονομάζονται οι μελαγχρώσεις που εμφανίζονται στην περιοχή του δέρματος του προσώπου, κυρίως, καθώς και στην περιοχή του λαιμού των χεριών και άλλων σημείων στο ανθρώπινο σώμα. Το μέλασμα εκδηλώνεται συχνότερα σε γυναίκες, οι οποίες εμφανίζουν σκουρόχρωμο δέρμα. Οι πανάδες (ή το μέλασμα στην ιατρική ορολογία) είναι πολύ κοινές βλάβες του δέρματος, καφέ ή γκριζοκυανού χρώματος, που παρουσιάζονται, κατά κύριο λόγο, στις γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας.

Εμφανίζονται, συνήθως, στα ζυγωματικά, το άνω χείλος, το μέτωπο και το πηγούνι. Σχετίζονται, κυρίως, με την έκθεση στον ήλιο και τις ορμονικές διακυμάνσεις (λόγω χρήσης φαρμάκων/αντισυλληπτικών, ή κατά τη διάρκεια της κύησης, του θηλασμού, της εμμηνόπαυσης).
Παγκοσμίως, έχει υπολογιστεί ότι πανάδες έχουν περίπου 45-50 εκατομμύρια άνθρωποι, το 90% των οποίων είναι γυναίκες.

Τύποι και διάγνωση
Το μέλασμα χαρακτηρίζεται από τον αποχρωματισμό ή τον υπερχρωματισμό σημείων του προσώπου κατά κύριο λόγο, και διακρίνεται σε τέσσερις τύπους: τον επιδερμικό, τον δερματικό, τον μικτό και τον ανώνυμο τύπο που διαγνώσκεται σε άτομα με σκουρόχρωμη επιδερμίδα. Ο επιδερμικός τύπος εκδηλώνεται με την παρουσία περίσσιας μελανίνης στις επιφανειακές στιβάδες του δέρματος, ενώ ο δερματικός τύπος χαρακτηρίζεται από την παρουσία μελανοφάγων (κύτταρα που τρώνε τη μελανίνη) στο κυρίως δέρμα. Ο μικτός τύπος συνδυάζει τον επιδερμικό και τον δερματικό, ενώ ο τέταρτος τύπος χαρακτηρίζεται από την περίσσια ποσότητα μελανοφάγων στο δέρμα σκουρόχρωμων ατόμων.

Πιθανά Αίτια
Το μέλασμα είναι πάθηση αγνώστου αιτιολογίας.
Τα αίτια των δυσχρωμιών του δέρματος περιλαμβάνουν την αλόγιστη έκθεσή μας στην ηλιακή ακτινοβολία αλλά και τους ορμονικούς παράγοντες. Είναι συχνό φαινόμενο η εμφάνιση μελάσματος, κυρίως, στο πρόσωπο κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης.
Άλλες αιτίες είναι η έλλειψη σιδήρου από τον οργανισμό ή έλλειψη μαγνησίου και η έλλειψη βιταμίνης C.
Επίσης, αν μετά από ένα χημικό πίλινγκ δεν γίνεται συστηματική αντηλιακή προστασία.
Η αφυδάτωση του δέρματος είναι, επίσης, μια αιτία.
Κληρονομικοί λόγοι.
Η λήψη ορισμένων φαρμάκων όπως τα αντισυλληπτικά, τα αντιεπιληπτικά, η κορτιζόνη και ορισμένα αντιβιοτικά ενοχοποιούνται ,όπως και η ακμή που δεν αντιμετωπίζεται έγκαιρα και σωστά μπορεί να οδηγήσει σε δυσχρωμίες. H χρήση κάποιων καλλυντικών που περιέχουν π.χ. σαλικυλικό οξύ, διάφορα συντηρητικά ή κάποια φάρμακα (όπως αντιεπιληπτικά, αντιβιοτικά ) ευθύνονται για τις πανάδες.
Επίσης, οποιαδήποτε φλεγμονή, έγκαυμα, τραυματισμοί του δέρματος ή ακμή που δεν αντιμετωπίζεται έγκαιρα και σωστά, μπορεί να οδηγήσουν σε δυσχρωμία.
Η μεγαλύτερη, όμως, αιτία είναι η χρόνια και αλόγιστη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και μάλιστα χωρίς προστασία. Με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται σε μέγεθος αλλά και σε αριθμό .

Τρόποι πρόληψης από τις δυσχρωμίες:
Οι τρόποι προστασίας έναντι των δυσχρωμιών πηγάζουν από τα αίτια που τις προκαλούν, τα οποία αναφέρθηκαν παραπάνω. Έτσι, Θα πρέπει να αποφεύγεται:
H χρήση καλλυντικών που περιέχουν ουσίες, όπως το σαλικυλικό οξύ, διάφορα συντηρητικά ή φωτοευαισθητοποιές ουσίες.
Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είτε τη φυσική (ήλιος) είτε την τεχνιτή (solarium), αλλά και οι λάμπες φθορισμού (οικονομίας-νέας τεχνολογίας).
Να θυμάστε ότι οποιαδήποτε φλεγμονή, έγκαυμα, τραυματισμός του δέρματος ή ακμή που δεν αντιμετωπίζεται έγκαιρα και σωστά, μπορεί να οδηγήσουν σε δυσχρωμία.
Γνωρίζοντας πως η σημαντικότερη αίτια εμφάνισης πανάδων είναι ο ήλιος, οδηγούμαστε στην ανάγκη για αδιάλειπτη χρήση αντηλιακών κρεμών, όχι μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αλλά και το χειμώνα.

Πώς αντιμετωπίζεται
η εμφάνιση πανάδων;
Υπάρχουν διάφοροι τύποι υπερμελαγχρώσεων. Ο δερματολόγος, αφού εξετάσει τον/την ασθενή, θα κάνει τη σωστή αξιολόγηση του τύπου και κυρίως του βάθους των κηλίδων. Όσο βαθύτερες είναι οι πανάδες, τόσο πιο επίμονη πρέπει να είναι η αντιμετώπισή τους. Σε κάθε περίπτωση, η επιτυχής αντιμετώπιση των κηλίδων-δυσχρωμιών-πανάδων δεν αποτρέπει τη δημιουργία νέων. Οι μέθοδοι που εφαρμόζονται για την αντιμετώπισή τους είναι οι εξής:
Ειδικές λευκαντικές αλοιφές
Η υδροκινόνη είναι µια συνηθισµένη ουσία στη θεραπεία του µελάσµατος. Επιδρά µε εξειδικευµένο µηχανισµό, αναστέλλοντας την παραγωγή µελανίνης στο δέρµα.
Οξέα φρούτων (AHA)
Φωτοανάπλαση με laser
Απόξεση του δέρματος
Χημικά peelings

Βότανα και Πανάδες
Υπάρχουν πολλά λαχανικά, βότανα και φρούτα που, εκτός από σπουδαίες τροφές, αποτελούν και σπουδαία καλλυντικά στην απλή και ανεπεξέργαστη μορφή τους και μπορούν να αντιμετωπίσουν καφέ κηλίδες, διχρωμίες, και ανοιχτούς πόρους του δέρματος.

Ντομάτα
Η ντομάτα προσφέρει στο δέρμα μας ακτινοβολία φρεσκάδας και υγείας. Είναι ένα φυσικό λευκαντικό της επιδερμίδας. Αποτρέπει ερεθισμούς και διχρωμίες που προκαλούνται από εξωτερικούς επιβλαβείς παράγοντες. Εμποδίζει και αναστέλλει την παραγωγή καφέ κηλίδων στο δέρμα. Σιγά-σιγά απομακρύνει μαύρα στίγματα και σπυράκια, και κλείνει τους ανοιχτούς πόρους.
Λεμόνι
Εδώ και χρόνια το λεμόνι θεωρείται ένα από τα φυσικά γιατρικά για τις πανάδες, γιατί ο φρέσκος χυμός του έχει την ιδιότητα να λευκαίνει το δέρμα, και να κοντρολάρει την έκκριση σμήγματος και χάρη στις βιταμίνες του να καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες, που είναι τόσο καταστροφικές για την επιδερμίδα.

Το λάδι καρύδας
Το λάδι καρύδας είναι ένα από τα ιδανικότερα και καταλληλότερα λάδια για το πρόσωπό μας. Ένας από τους καλύτερους τρόπους να εφαρμόσουμε το λάδι στο καθαρό πρόσωπό μας είναι το βράδυ πριν τον ύπνο. Η καθημερινή χρήση του λαδιού καρύδας θεραπεύει την επιδερμίδα μας από την ξηρότητα και ενυδατώνει το δέρμα. Απομακρύνει τα νεκρά κύτταρα από την εξωτερική επιφάνειά του και το αφήνει λείο, απαλό και λαμπερό. Ενισχύει τον συνδετικό ιστό και του παρέχει αντοχή και ελαστικότητα. Το προστατεύει από τις ελεύθερες ρίζες και εμποδίζει τον σχηματισμό τους. Με την καθημερινή χρήση αφαιρεί πανάδες, κοκκινίλες, λεκέδες του δέρματος, εκζέματα και συντελεί στη διαρκή βελτίωσή του.

Αγγούρι
Το πολτοποιημένο αγγούρι ή οι φέτες αγγουριού είναι ένας πολύ καλός τρόπος αποχρωματισμού και θεραπείας των πανάδων.

Το μέλι
Αναμιγνύουμε μέλι με φύτρο σταριού (το φύτρο σταριού είναι πλούσιο σε βιταμίνη Ε άκρως απαραίτητη για την επιδερμίδα μας ) και απλώνουμε μία πλούσια ποσότητα στις πανάδες.

Ραπανάκι
Με πολτοποιημένο ραπανάκι και χυμό λεμονιού κάνουμε μια παχύρρευστη μάσκα. Την απλώνουμε και την αφήνουμε στο πρόσωπο, μέχρι να στεγνώσει. Καθαρίζουμε με χλιαρό νερό.

Βρώμη
Βοηθάει στην απολέπιση της επιδερμίδας και καταπραΰνει το ερεθισμένο δέρμα.

Κουρκουμάς
Η τακτική χρήση κρέμας που θα κάνουμε με κουρκουμά, χυμό λεμονιού και πολτοποιημένο αγγούρι βοηθάει στη θεραπεία των πανάδων.
Κρεμμύδι
Για τις πανάδες γήρατος κόβουμε ένα κρεμμύδι και περνάμε τις πανάδες δύο φορές την ημέρα.

Βιταμίνη Ε
Κάνουμε επάλειψη των πανάδων με βιταμίνη Ε (αφού πρώτα έχουμε καθαρίσει καλά το πρόσωπό μας), πριν πέσουμε για ύπνο.

Βιταμίνη C
Αυξάνουμε τη λήψη βιταμίνης C μέσω των φρούτων και των βοτάνων. Η βιταμίνη C καθιστά το δέρμα λιγότερο ευαίσθητο στον ήλιο. Είναι ένα από τα καλύτερα αντιοξειδωτικά. Ενεργοποιεί τη λειτουργία των κυττάρων. Βελτιώνει την ελαστικότητα και την υφή του δέρματος. Παρέχει ενυδάτωση και, καθώς έχει λευκαντική δράση, βοηθάει στη μείωση και στην εξάλειψη των πανάδων.

Άλλα βότανα και φρούτα που μπορούν να βοηθήσουν είναι:
Η αχίλλεια, η μολόχα, το ελαιόλαδο, το περγαμόντο, το χαμομήλι, το ροδόνερο, το δεντρολίβανο, οι σπόροι της κολοκύθας.

Κλείνοντας..
Η φυσιολογική αντίδραση του δέρματος, μετά την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είναι η παραγωγή μελανίνης που γίνεται ορατή ως μαύρισμα. Σε ορισμένα άτομα, στα οποία υπάρχει η προδιάθεση, σε κάποιες περιοχές του δέρματος παράγεται περισσότερη μελανίνη η οποία μπορεί να εναποτεθεί όχι μόνο στην επιφάνεια του δέρματος (επιδερμίδα), αλλά και βαθύτερα στο χόριο. Αυτή η παραπάνω μελανίνη γίνεται ορατή στη συνέχεια ως σκούρες πλάκες που ονομάζονται μέλασμα. Μετά το καλοκαίρι, η φυσιολογική μελανίνη που παράχθηκε απομακρύνεται, ενώ η μελανίνη στις βλάβες του μελάσματος παραμένει και αυτές γίνονται πιο εμφανείς.

Ελένη Χρυσοπούλου, Φαρμακοποιός

Πηγές: Έγχρωμος Άτλας της Δερματολογίας, Laveve G.N, Θεραπευτικά Βότανα και Υγεία. William Gerhard, www.botanologia.gr

About the author