Φθινοπωρινές αλλεργίες

Φθινοπωρινές αλλεργίες
Φθινοπωρινές αλλεργίες

Φθινόπωρο…Αν και τα λουλούδια δεν ανθίζουν πια και ο αέρας έχει ήδη γίνει λιγάκι πιο δροσερός, πολλοί πάσχοντες από αλλεργίες έχουν αρχίσει και πάλι να υποφέρουν κατά τη διάρκεια του Φθινοπώρου. Οι αλλεργίες επίμονες και ύπουλες αποτελούν τις συνηθέστερες παθήσεις και ταλαιπωρούν σήμερα έναν στους τρεις Έλληνες.

Το κύμα συμπτωματολογίας στις φθινοπωρινές αλλεργίες οφείλεται τόσο στην ανθοφορία συγκεκριμένων αλλεργιογόνων, όσο και σε παράγοντες, όπως οι άνεμοι, που προκαλούν διασπορά της γύρης των αλλεργιογόνων φυτών, η αυξημένη υγρασία και οι ήπιες θερμοκρασίες που δημιουργούν ιδανικές περιβαλλοντικές συνθήκες για τα αλλεργιογόνα.

Το φθινόπωρο μπορεί να πυροδοτήσει, επίσης, αλλεργικές δερματοπάθειες με συχνή εμφάνιση κνίδωσης εκ ψύχους, που εκδηλώνεται με εξάνθημα και κνησμό μετά από έκθεση στις πρώτες φθινοπωρινές ψύχρες. Επιδείνωση παρουσιάζει και η ατοπική δερματίτιδα που εμφανίζεται, κυρίως, σε παιδιά. Οι ειδικοί συστήνουν το φθινόπωρο ως την καταλληλότερη περίοδο για την αξιολόγηση των εαρινών αλλεργιών και την έναρξη ριζικών θεραπευτικών παρεμβάσεων, όπως η ανοσοθεραπεία.

Τι είναι η αλλεργία;
Η λέξη αλλεργία (διεθνώς allergy) προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «άλλο» + «έργο», δηλαδή διαφορετική από την αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού (ανοσοποιητικού) συστήματος. Η αλλεργία είναι μία νόσος ή μία κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την υπερβολική και λανθασμένη αντίδραση του οργανισμού μας εναντίον αθώων – αβλαβών ουσιών, των αλλεργιογόνων. Τα αλλεργιογόνα δεν προκαλούν καμία αντίδραση στα μη-αλλεργικά άτομα. Η αλλεργία οφείλεται σε ένα «λάθος» του ανοσολογικού (ανοσοποιητικού) συστήματος, του συστήματος άμυνας του σώματός μας. Το ανοσολογικό σύστημα «επιβλέπει» τη σωστή λειτουργία του οργανισμού και ενεργοποιεί τους μηχανισμούς άμυνας, όταν εισέρχονται επιβλαβείς εξωτερικοί παράγοντες (π.χ. ιοί, βακτηρίδια, κ.ά.) ή εμφανίζονται «ίδια» κύτταρα που μπορούν να προξενήσουν βλάβη (π.χ. καρκινικά κύτταρα). Οι μηχανισμοί άμυνας περιλαμβάνουν κύτταρα και ουσίες που προκαλούν ανοσιακή αντίδραση στην επαφή τους με τους επιβλαβείς παράγοντες, με τελικό σκοπό τη διασφάλιση της ακεραιότητας του σώματος. Όταν οι εισερχόμενες ουσίες είναι ακίνδυνες, το ανοσολογικό σύστημα αναγνωρίζει ότι είναι αβλαβείς, δεν αντιδρά και αναπτύσσει ανοχή. Όταν, όμως, είστε αλλεργικός το ανοσoλογικό σας σύστημα παρουσιάζει βλάβη στην ανάπτυξη ανοχής προς τις αθώες ουσίες, τα αλλεργιογόνα, με αποτέλεσμα την εκδήλωση αλλεργικής αντίδρασης.

Τι προκαλεί τις φθινοπωρινές αλλεργίες;
Τα φυτά εκκρίνουν μικροσκοπικά κύτταρα, τη γύρη δηλαδή, στον αέρα ώστε να μπορέσουν να αναπαραχθούν. Όταν η γύρη ή άλλο αλλεργιογόνο εισχωρεί στη μύτη, το ανοσοποιητικό σύστημα ορισμένων ανθρώπων λανθασμένα το θεωρεί ως «εισβολέα» και απελευθερώνει αντισώματα, ουσίες που φυσιολογικά καταπολεμούν τα βακτήρια, τους ιούς και άλλες ασθένειες που προκαλούν οι μικροοργανισμοί. Τα αντισώματα επιτίθενται στα αλλεργιογόνα, με αποτέλεσμα την έκκριση ισταμινών στο αίμα. Πρόκειται για ουσίες που προκαλούν συνάχι, φαγούρα στα μάτια και άλλα συμπτώματα που χαρακτηρίζουν τις αλλεργίες.
Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, τα αγριόχορτα είναι το επικρατέστερο αλλεργιογόνο. Αν και το αγριόχορτο αρχίζει να ανθίζει τον Αύγουστο, η παραγωγή γύρης συνεχίζεται μέχρι τους φθινοπωρινούς μήνες. Περίπου τα τρία τέταρτα των ανθρώπων που είναι αλλεργικοί στη γύρη των ανοιξιάτικων φυτών είναι επίσης αλλεργικοί και στο αγριόχορτο. Η γύρη του ταξιδεύει μεγάλες αποστάσεις με τη βοήθεια του αέρα, άρα, ακόμη κι αν δεν βρίσκεστε κοντά σε αγρούς, μπορεί να σας προκαλέσει ανυπόφορα συμπτώματα, αν έχετε αλλεργία σ’ αυτήν.

Η μούχλα είναι, επίσης, «ένοχη», επειδή μπορεί, επίσης, να εξαπλωθεί με τη βοήθεια του αέρα. Η μούχλα αναπτύσσεται τόσο σε εσωτερικούς, όσο και σε εξωτερικούς χώρους. Τα ξεραμένα φύλλα των δέντρων που στοιβάζονται σε πεζοδρόμια και αυλές είναι το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη μούχλας. Φυσικά μούχλα μπορείτε να παρατηρήσετε σε υπόγειους χώρους, αλλά και στο μπάνιο του σπιτιού σας.

Τα ακάρεα της σκόνης είναι μια άλλη συχνή αιτία αλλεργίας. Είναι κυρίαρχα, ιδίως, τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά κάνουν την εμφάνισή τους και το φθινόπωρο. Μέσω του αέρα τα ακάρεα της σκόνης τρυπώνουν κυριολεκτικά παντού, κάνοντάς σας να φτερνίζεστε αδιάκοπα.

Παιδικές φθινοπωρινές αλλεργίες
Για τα παιδιά, η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς κάθε φθινόπωρο σημαίνει, επίσης, και την απαρχή των αλλεργικών συμπτωμάτων. Τα ακάρεα της σκόνης και η μούχλα, αφθονούν στις κλειστές σχολικές αίθουσες. Προσθέστε και τη σκόνη της κιμωλίας, που επίσης μεταφέρεται, μέσω του αέρα και του σπόγγου, που σβήνει ο δάσκαλος τον πίνακα, και δεν θα απορήσετε γιατί πολλά παιδιά υποφέρουν από άσθμα, ιδίως κάθε Σεπτέμβρη και Οκτώβρη.

Τα συμπτώματα των φθινοπωρινών αλλεργιών
Τα αλλεργικά συμπτώματα που προκαλεί το αγριόχορτο, η γύρη ή η μούχλα οδηγούν σε:
1. αλλεργική ρινίτιδα, η οποία συνοδεύεται από:
Φτέρνισμα
Βήχα
Δακρύρροια
Συνάχι
Κνησμό σε μάτια και μύτη
Μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια

2. Αλλεργικό άσθμα, το οποίο εμφανίζει:
Κοντές ανάσες μετά από άσκηση ή κατά τη διάρκεια της νύχτας
«βράσιμο» στο στήθος
Βήχας ξηρός
Δύσπνοια

3. Αλλεργικές δερματίτιδες με συμπτώματα:
Κνησμό
Ερυθρότητα με οίδημα
Έκζεμα
Ραγάδες και απολέπιση

Πώς τίθεται η διάγνωση των φθινοπωρινών αλλεργιών;
Ένας αλλεργιολόγος θα σας βοηθήσει να ανακαλύψετε τι σας προκαλεί αλλεργία. Μελετώντας λεπτομερώς το ιατρικό ιστορικό σας και καταγράφοντας τα συμπτώματα, ο ειδικός θα σας υποβάλει και σε δερματικό τεστ (δηλαδή θα αφαιρέσει ελάχιστη ποσότητα δέρματος επί της οποίας θα τοποθετήσει ένα αλλεργιογόνο). Αν είστε αλλεργικοί στην ουσία, η περιοχή του δέρματος θα κοκκινίσει και θα έχετε κνησμό. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός σας αρχίζει να παράγει αντισώματα στο αλλεργιογόνο.

Μια άλλη διαγνωστική μέθοδος των αλλεργιών είναι το τεστ RAST, εξέταση αίματος που ανιχνεύει τα επίπεδα των αντισωμάτων σε ένα συγκεκριμένο αλλεργιογόνο. Κυρίως, η δοκιμασία αυτή χρησιμοποιείται στη διάγνωση των διατροφικών αλλεργιών.

Πώς θεραπεύονται οι φθινοπωρινές αλλεργίες;
Για την αντιμετώπιση του συναχιού, της δακρύρροιας και του κνησμού αποτελεσματικές είναι οι ακόλουθες λύσεις:
Κορτικοστεροειδή, κατόπιν συνταγής γιατρού, σε μορφή σπρέι, για τη μείωση της ρινικής φλεγμονής.
Αντισταμινικά για τη μείωση του φτερνίσματος και του κνησμού, που μπλοκάρουν την δράση των ισταμινών που παράγει ο οργανισμός.
Αποσυμφορητικά για την διάνοιξη της ρινικής κοιλότητας και την απέκκριση της βλέννας.
Συνδυασμός αντισταμινικών/αποσυμφορητικών για καλύτερο αποτέλεσμα της συμπτωματολογίας.
Αντισταμινικά «δάκρυα» για την καταπολέμηση των ισταμινών που προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις στα μάτια.
Ενέσιμη θεραπεία για την ανάπτυξη σταδιακής ανοσίας στα αλλεργιογόνα, μέχρι τελικά ο οργανισμός να γίνει ανθεκτικός. Ανακουφίζει τα συμπτώματα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, συγκριτικά με τα από του στόματος και ρινικά αντιαλλεργικά φάρμακα. Σε ορισμένα άτομα δε, η ανοσοθεραπεία συντελεί σε μακροχρόνια ανακούφιση από τα συμπτώματα.

Σοφία Λαζάρου
Φαρμακοποιός – Βιολόγος

About the author