Ωτίτιδα! Ένας ανεπιθύμητος χειμερινός επισκέπτης; Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε!

Ωτίτιδα! Ένας ανεπιθύμητος χειμερινός επισκέπτης;  Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε!
Ωτίτιδα! Ένας ανεπιθύμητος χειμερινός επισκέπτης;  Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε!

Ωτίτιδα καλείται η φλεγμονή και λοίμωξη που παρουσιάζεται στα διάφορα μέρη του αυτιού. Το αυτί (ους) αποτελείται από το έξω, μέσο και έσω αυτί. Ανάλογα με το τμήμα του αυτιού που προσβάλλεται, έχουμε και τους διάφορους τύπους ωτίτιδας. Για παράδειγμα, υπάρχει η εξωτερική ωτίτιδα. Σε αυτήν την περίπτωση έχουμε μόλυνση στον εξωτερικό ακουστικό πόρο. Αυτός ξεκινά από το εξωτερικό μέρος του αυτιού-πτερύγιο και λοβίο-και καταλήγει στο τύμπανο.

Η μέση ωτίτιδα είναι ο συνηθέστερος τύπος ωτίτιδας που συναντάται, ειδικά στα βρέφη και στα παιδιά και ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Είναι η φλεγμονή και μόλυνση του μέσου αυτιού. Το μέσο αυτί είναι το τμήμα μεταξύ τυμπανικού υμένα και έσω αυτιού και περιλαμβάνει τρία ακουστικά οστάρια (τη σφύρα, τον άκμονα και τον αναβολέα), την ευσταχιανή σάλπιγγα και τη μαστοειδή απόφυση.

Στο σημείο αυτό, πρέπει να τονίσουμε ότι η ευσταχιανή σάλπιγγα, και συγκεκριμένα η σωστή λειτουργία της, παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο ως προς το αν θα εκδηλωθεί ωτίτιδα ή όχι. Αυτό συμβαίνει γιατί η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι ένα αεραγωγό κανάλι που ενώνει το μέσο αυτί με το ρινοφάρυγγα, επιτρέποντας την ανανέωση του αέρα μέσα σε αυτό το τμήμα του αυτιού και την απομάκρυνση υγρών από το μέσο αυτί προς τη στοματική κοιλότητα. Επιπλέον, εξισορροπεί την πίεση που ασκείται στις δύο επιφάνειες του τυμπάνου, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην τοπική άμυνα του αυτιού, έναντι των διαφόρων παθογόνων μικροοργανισμών. Έτσι, αν αυτή η σάλπιγγα αποφραχθεί, συσσωρεύεται υγρό, στο οποίο αναπτύσσονται μικρόβια και μπορεί να γίνει αιματηρό ή πυώδες και καταλήγουμε εντέλει στη μέση ωτίτιδα. Στα βρέφη και στα παιδιά η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι μικρή και γι’ αυτό αποφράσσεται ευκολότερα. Η μέση ωτίτιδα μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια. Η οξεία μορφή είναι ένα σύντομο και πολύ επώδυνο επεισόδιο, ενώ η χρόνια έχει μεγάλη διάρκεια ή έρχεται και φεύγει. Ο ασθενής με οξεία ωτίτιδα πρέπει να παρακολουθείται προσεχτικά, διότι εκτός από τον κίνδυνο των άμεσων επιπλοκών, υπάρχει και η πιθανότητα εξέλιξης ή μετάπτωσης της νόσου. Χρόνια μέση ωτίτιδα, εκκριτική ωτίτιδα, χρόνια συμφυτική ωτίτιδα, τυμπανοσκλήρυνση και απώλεια της ακοής πρέπει να ανιχνεύονται έγκαιρα και να δίνεται η κατάλληλη θεραπεία.

Ποιες είναι, όμως, οι αιτίες που αποφράσσουν την ευσταχιανή σάλπιγγα και προκαλούν μέση ωτίτιδα;
1. Αλλεργίες. Εξαιτίας τους φλεγμαίνει η περιοχή και δεν αποχετεύεται σωστά το υγρό που δημιουργείται φυσιολογικά στο μέσο ους.
2. Το κρυολόγημα και οι παραρρινοκολπίτιδες. Το χειμώνα και οι δύο αυτές καταστάσεις απαντώνται πολύ συχνά, λόγω χαμηλών θερμοκρασιών, συνωστισμό ατόμων σε κλειστούς χώρους χωρίς επαρκή εξαερισμό. Εδώ, αξίζει να σημειωθεί ότι ωτίτιδα δεν κολλάμε από κάποιον άλλο, αλλά ένα κρυολόγημα μπορεί να εξαπλωθεί μεταξύ μας και σε κάποιον από εμάς να προκαλέσει ωτίτιδα.
3. Η περίοδος έκφυσης της νεογιλής οδοντοφυίας, όπου έχουμε υπερβολική παραγωγή βλέννας και σάλιου.
4. Μολυσμένα ή υπερτροφικά αδενοειδή.
5. Το κάπνισμα και άλλοι ερεθιστικοί παράγοντες. Αυτός είναι και ο λόγος που τα παιδιά, που μεγαλώνουν σε περιβάλλον καπνιστών, παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες εκδήλωσης ωτίτιδας.
6. Οικογενειακό ιστορικό.

Τα συνήθη συμπτώματα στις ωτίτιδες είναι καταρχάς η ωταλγία. Στα βρέφη, που δεν μπορούν να μιλήσουν ακόμα και να μας πουν τι τα ενοχλεί, η ευερεθιστότητα και το κλάμα που δεν σταματά ή το γεγονός ότι δεν κοιμούνται, όπως θα έπρεπε το βράδυ, είναι σημάδια που ειδικά για την ηλικία κάτω των έξι μηνών πρέπει να μας οδηγήσει στον παιδίατρό τους. Ακόμη ο πυρετός και το αίσθημα γενικής νόσου είναι συμπτώματα, καθώς και η αίσθηση πληρότητας στο αυτί ή και το ότι μπορεί να εξέρχεται και υγρό από τον ακουστικό πόρο. Τέλος, μπορεί να παρουσιαστεί εμετός ή διάρροια και απώλεια ακοής στο επηρεασμένο αυτί. Όταν ο πυρετός ανεβαίνει πάνω από 38,9 βαθμούς Κελσίου και έχουμε επιδείνωση της κατάστασης και του πόνου, μετά από μία με δύο μέρες πρέπει να επισκεπτόμαστε τον ιατρό μας. Στις εξωτερικές ωτίτιδες επιπρόσθετα παρουσιάζεται και κνησμός, φαγούρα, κοκκίνισμα, οίδημα ή φυσαλίδες στον ακουστικό πόρο.
Η θεραπεία της νόσου στοχεύει: πρώτον, στην καταπολέμηση του πόνου και του πυρετού. Δεύτερον, στην εξουδετέρωση των μικροβίων και στην αποτροπή της εξέλιξης της νόσου σε σοβαρότερες ή χρόνιες μορφές ή επιπλοκές και εντέλει στην πρόληψη προβλημάτων μείωσης της ακοής.

Θεραπεία
Κάποιες ωτίτιδες υποχωρούν αυθόρμητα χωρίς αντιβιοτικά. Σε αυτές χορηγούνται αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και αντιπυρετικά φάρμακα, όπως η ιβουπροφαίνη, ακεταμινοφαίνη κ.λπ. και αποσυμφορητικά.
Σε περίπτωση, που ο γιατρός κρίνει ότι υπάρχει μόλυνση από βακτηρίδιο και όχι από ιό, τότε θα χορηγηθεί το κατάλληλο αντιβιοτικό. Η αμοξικιλίνη είναι στις πρώτες επιλογές, είτε μόνη της είτε μαζί με κλαβουλανικό οξύ.
Ακόμη δίνεται αζιθρομυκίνη, κλαριθρομυκίνη, σεφουροξίμη κ.ά. αναλόγως με το ιστορικό του κάθε ασθενούς. Όλα τα παιδιά ηλικίας μικρότερης των έξι μηνών, με ωτίτιδα, αντιμετωπίζονται με αντιβίωση. Αν τα αντιβιοτικά που μας χορηγήθηκαν, δεν έχουν αποτέλεσμα μετά από 48-72 ώρες, θα πρέπει να επικοινωνήσουμε με τον ιατρό μας, ώστε να μας αλλάξει τη θεραπευτική αγωγή. Αυτό που πάντα τονίζουμε οι φαρμακοποιοί στους ασθενείς μας και είναι σημαντικό, είναι ότι τα αντιβιοτικά τα λαμβάνουμε πάντα με ιατρική εντολή και, εφόσον σας χορηγηθούν, πρέπει να ολοκληρώσετε την αγωγή. Αυτό σημαίνει ότι λαμβάνουμε τα αντιβιοτικά για όσες μέρες μας είπε ο γιατρός μας και δεν τα σταματάμε νωρίτερα, ακόμα και αν αισθανόμαστε καλύτερα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, κρίνεται αναγκαίο από τον ΩΡΛ μας η τοποθέτηση σωληνίσκων τυμπανοστομίας.

Η ωτίτιδα πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα από τον ειδικό ιατρό, τον ΩΡΛ. Έτσι αποφεύγονται οι σοβαρές επιπλοκές της νόσου, όπως:
1. Ρήξη ή διάτρηση τυμπάνου.
2. Χρόνιες υποτροπιάζουσες ωτίτιδες.
3. Μεγέθυνση αδενοειδών ή αμυγδαλών.
4. Μαστοϊδίτιδα.
5. Μηνιγγίτιδα.
6. Δημιουργία αποστήματος ή κύστης (χολοστεάτωμα) από χρόνια υποτροπιάζουσες ωτίτιδες.
7. Καθυστέρηση ομιλίας σε ένα παιδί που υποφέρει από εμμένουσα απώλεια της ακοής, λόγω πολλαπλών και υποτροπιαζουσών ωτίτιδων.

Τέλος, θα πρέπει να πούμε ότι οποιοσδήποτε νοσήσει από ωτίτιδα, έχει περισσότερες πιθανότητες να προσβληθεί ξανά. Οπότε η εγρήγορση και η άμεση σωστή αντιμετώπιση της κατάστασης είναι το κλειδί της λύσης!

Βασιλική Λεριάδη
Φαρμακοποιός

About the author