HIV Πρόληψη, συμπτώματα και θεραπεία

HIV Πρόληψη, συμπτώματα και θεραπεία
HIV Πρόληψη, συμπτώματα και θεραπεία

Η λοίμωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV ή ΑΙDS) αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές της Δημόσιας Υγείας σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται για έναν ρετροϊό με γενετικό υλικό το RNA, το οποίο με τη δράση ενός ενζύμου, που λέγεται ‘’αντίστροφη μεταγραφάση’’ μετατρέπεται σε DNA που ενσωματώνεται στο ανθρώπινο γονιδίωμα. Τα πρώτα κρούσματα της νόσου αναφέρθηκαν το 1978, στις ΗΠΑ. Ο ιός απομονώθηκε, το 1983, από τον L.Montagnier  και τον ίδιο χρόνο από τον R.Gallo. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) εκτιμά  ότι σε παγκόσμια κλίμακα περί τα 4.000.0000 άνθρωποι είχαν μολυνθεί από τον ιό, στα τέλη του 2000.Η πλειοψηφία των ασθενών προέρχεται από χώρες της Αφρικής και της ΝΑ Ασίας.

Η πηγή του  HIV-1 θεωρείται ότι είναι οι  χιμπατζήδες και του HIV-2  οι  πίθηκοι, που πιθανόν πέρασαν στους ανθρώπους είτε μέσω της κατανάλωσης κρέατος  των ζώων αυτών είτε μέσω τραυματισμού ανθρώπων από  αυτά.

Ο ιός είναι, κυρίως, σεξουαλικά μεταδιδόμενος και υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 95% των μολύνσεων παγκοσμίως έχουν μεταδοθεί σεξουαλικά (κολπικό, πρωκτικό και στοματικό σεξ).  Η μετάδοση γίνεται, επίσης, αιματογενώς, συνήθως από μολυσμένες σύριγγες ναρκομανών και από τη μητέρα στο παιδί κατά την κύηση, τον τοκετό ή το θηλασμό. Μετά τον υποχρεωτικό έλεγχο του μεταγγιζόμενου αίματος, το 1985, η μετάδοση, μέσω μετάγγισης, έχει ελαχιστοποιηθεί. Το μην επαγγελματικό tattoo και piercing, όπως και οι τυχαίες διατρήσεις με σύριγγες, ενέχουν τον κίνδυνο της μετάδοσης. Γενικά, το αίμα (περιλαμβάνεται και το αίμα της εμμήνου ρύσεως της γυναίκας), το σπέρμα, τα προσπερματικά υγρά, τα κολπικά, τα πρωκτικά υγρά και το μητρικό γάλα είναι σωματικά υγρά, μέσω των οποίων ένας οροθετικός μπορεί να μεταδώσει τη νόσο. Εδώ πρέπει να πούμε ότι ο ιός δεν κολλάει με το σάλιο, τη χειραψία, το μασάζ, τον ιδρώτα, τα κόπρανα, τα ούρα, τα τσιμπήματα εντόμων, το φιλί, την αγκαλιά ή τα δάκρυα. Μεγαλύτερη ανησυχία υπάρχει, όταν ο ασθενής έχει υψηλό ιϊκό φορτίο στο αίμα του, όταν το τρύπημα της βελόνας γίνεται με νωπό αίμα ή με βαθύ τραύμα, ενδοφλέβια ένεση, ύπαρξη γεννητικών, στοματικών ελκών και άλλων σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων ή αιμορραγιών.

Η μόλυνση από τον HIV και η εμφάνιση χρόνιας λοίμωξης επιφέρουν βαθμιαία ανεπάρκεια του ανοσολογικού συστήματος, που εκδηλώνεται, συνήθως, με ποσοτική μείωση και λειτουργική έκπτωση των CD4 λεμφοκυττάρων, με αποτέλεσμα να αφήνουν το σώμα ανίκανο να  καταπολεμήσει μολύνσεις και καρκινογενέσεις. Ο ασθενής γίνεται «ΗIV οροθετικός» και παραμένει για πάντα. Το AIDS θεωρείται  προχωρημένη νόσος του HIV. Ο ιός  προκαλεί AIDS μολύνοντας και σκοτώνοντας τα Τ cells κύτταρα, τα οποία χρησιμοποιούνται στην άμυνα εναντίον μολυσματικών παραγόντων. Από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι την εκδήλωση του AIDS, χρειάζονται 2-10 έτη. Ποσοστό 5% των ασθενών δε θα χρειαστεί να πάρουν ποτέ θεραπεία, διότι για κάποιον άγνωστο λόγο μπορούν να ελέγχουν την καταστροφική δράση του ιού μόνο με τη βοήθεια του ανοσοποιητικού τους συστήματος. Τα άτομα που δε θα πάρουν τη θεραπεία, ενώ είναι απαραίτητη, πεθαίνουν μετά από 3 περίπου χρόνια.

Το 87% των ασθενών θα παρουσιάσουν πολύ έντονα συμπτώματα, ενώ κάποιοι ασθενείς  δε θα εμφανίσουν τίποτα. 2-4 εβδομάδες μετά τη μόλυνση, μπορεί να εμφανιστούν σημεία πρωτολοίμωξης, όπως πυρετός, απώλεια βάρους, φαρυγγίτιδα, άφθες, μυαλγίες, πονοκέφαλος, υπνηλία, λεμφαδενοπάθεια, δερματικές αλλεργίες, ναυτία, έμετοι, κ.ά. Μετά την πρωτολοίμωξη, οι περισσότεροι ασθενείς δεν εμφανίζουν ορατό σύμπτωμα για τα επόμενα 5-10 χρόνια. Τα μετέπειτα σημεία, που μπορεί να εμφανιστούν, έχουν σχέση με ευκαιριακές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, φυματίωση, τοξοπλάσμωση, σάρκωμα Kaposi, βλάβες στη μνήμη, καρκίνος, κ.ά.

Το ειδικό test αίματος που γίνεται για τη διάγνωση της νόσου θετικοποιείται μόνο,  όταν αναπτυχτούν αντισώματα ή αντιγόνο στον HIV. Μεταξύ μόλυνσης και θετικοποίησης το test βγαίνει αρνητικό. Εάν είναι άμεση ανάγκη για τη διερεύνηση της ασθένειας,  μπορεί να γίνει  PCR test.

Η πρόληψη είναι η ασπίδα της μείωσης της διασποράς του HIV. Η χρήση του προφυλακτικού και κυρίως σε επαφή με ιερόδουλες και χρήστες ναρκωτικών ουσιών, η αποφυγή της πολυγαμίας, η αποφυγή της χρήσης κοινών συρίγγων και βελονών tattoo και piercing είναι η καλύτερη πρόληψη. Δεν είναι ντροπή να κάνετε έλεγχο για ΣΜΝ εσείς και ο/η σύντροφός σας! Εάν δουλεύετε σε  μονάδα υγείας και έρθετε σε επαφή με τον ιό, εάν έχετε πέσει θύμα βιασμού ή έχει σπάσει το προφυλακτικό, απευθυνθείτε αμέσως στο τμήμα επειγόντων περιστατικών ή στη μονάδα ειδικών λοιμώξεων. Καλό θα ήταν, εάν υπάρξει κολπική ή πρωκτική επαφή, να χρησιμοποιούνται προφυλακτικά  latex με λιπαντικό. Στο στοματικό σεξ, μη δεχτείτε την εκσπερμάτωση εντός της στοματικής κοιλότητας. Χρήση προφυλακτικού σε κοινά ερωτικά βοηθήματα είναι απαραίτητη, καθώς και επιπρόσθετα λιπαντικά, με βάση το νερό, που θεωρούνται πιο ανθεκτικά από ό,τι αυτά με βάση το λάδι (π.χ.Κ-Υ). Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς γίνεται η χρήση του προφυλακτικού, για να μη σπάσει. Μην ξετυλίγετε το προφυλακτικό, πριν γίνει η τοποθέτηση στο πέος και πάντα σε στύση, να το αλλάζετε επίσης, όταν το σεξ διαρκεί πολλή ώρα, ελέγξτε την ημερομηνία λήξης του και φοράτε το σωστό μέγεθος! Επίσης, μη χρησιμοποιείτε λιπαντικά με βάση το πετρέλαιο και φροντίστε  να υπάρχει άφθονο σωστό λιπαντικό κατά την επαφή.

Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι τα αντιρετροϊκά. Για όσο διάστημα ο ασθενής τα παίρνει, μπορεί να ζει μια φυσιολογική ζωή σταματώντας την εξέλιξη της νόσου. Όταν βρίσκεται κάποιος οροθετικός σε επιτυχημένη αντιρετροϊκή θεραπεία, οι πιθανότητες να μεταδώσει τον ιό είναι ελάχιστες! Ο θεράπων ιατρός θα κάνει τακτικά εξετάσεις στον ασθενή, υπολογίζοντας το ιϊκό φορτίο και τα CD4 λεμφοκύτταρα, καθώς  και τις τυχόν μεταλλάξεις του, έτσι ώστε να του χορηγήσει το σωστό σχήμα αντιρετροϊκών φαρμάκων για να επιτευχτεί γρηγορότερα η καταστολή του ιού ΗIV.

Λυγερή Κουρτέση, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

About the author