Κάπνισμα και αλκοόλ στην εγκυμοσύνη

Κάπνισμα και αλκοόλ  στην εγκυμοσύνη
Κάπνισμα και αλκοόλ  στην εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη είναι μια υπέροχη περίοδος για όλες τις γυναίκες. Φέρνει αλλαγές στο σώμα τους, τον ψυχισμό τους και τελικά στη ζωή τους.

Την περίοδο αυτή οι περισσότερες γυναίκες σταματούν κάθε βλαβερή συνήθεια και προσαρμόζονται στην καινούργια κατάσταση και στο νέο τους ρόλο. Ωστόσο το κάπνισμα προκαλεί εθισμό και οι έγκυες δεν μπορούν να το διακόψουν, παρότι το θέλουν πολύ.

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι μεγάλο ποσοστό εγκύων γυναικών συνεχίζουν να καπνίζουν και να πίνουν αλκοόλ, χωρίς να αναγνωρίζουν τις βλαβερές συνέπειές τους στην εγκυμοσύνη.
Πότε είναι λοιπόν η καλύτερη περίοδος για να κόψει μια γυναίκα το κάπνισμα;
Το καλύτερο είναι να το κόψει 4-5 μήνες πριν από τη σύλληψη. Αν όμως το συνεχίζει, πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας στο παιδί που πρόκειται να γεννηθεί.

Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει 68000 τοξικές ουσίες, όπως νικοτίνη, μονοξείδιο του άνθρακα, υδροκυάνιο, κάδμιο, μόλυβδο, σελήνιο και αρσενικό. Οι ουσίες αυτές που εισπνέουν οι καπνίστριες, φτάνουν στο μωρό δια μέσου του πλακούντα και εμποδίζουν τις θρεπτικές ουσίες να φτάσουν στο έμβρυο, ενώ περιορίζουν το ποσοστό οξυγόνου που παίρνει.
Μεγάλη προσοχή, όμως, χρειάζεται και το παθητικό κάπνισμα. Οι γυναίκες που βρίσκονται σε χώρους καπνιστών για μεγάλο διάστημα μπορεί να δημιουργήσουν πρόβλημα στο νεογνό. Ορισμένες μάλιστα ουσίες μπορεί να περάσουν στο γάλα της μητέρας και στη συνέχεια στο παιδί με το θηλασμό.
Πώς εξηγείται το γεγονός ότι πολλές έγκυες ενώ καπνίζουν, γεννούν υγιέστατα παιδιά;
Οι γυναίκες αυτές είναι απλά τυχερές. Είναι γεγονός ότι, όταν καπνίζει η μητέρα, «καπνίζει» και το παιδί. Τα δηλητήρια του τσιγάρου περνούν μέσω του πλακούντα στο έμβρυο και το εμποδίζουν να πάρει τις απαραίτητες ουσίες που χρειάζεται για να αναπτυχθεί σωστά. Έτσι κινδυνεύει να γεννηθεί το παιδί με μικρό βάρος.
Μήπως όμως το μικρό βάρος σημαίνει ότι θα είναι πιο εύκολος για τη γυναίκα ο τοκετός;
Η απάντηση είναι όχι πάντα. Τα ελλιποβαρή έμβρυα μπορεί να αναπτύξουν περισσότερα προβλήματα υγείας από ό,τι τα παιδιά με κανονικό βάρος. Επίσης, έχουν περισσότερες πιθανότητες να χρειαστούν ειδική φροντίδα και να πρέπει να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο νοσοκομείο. Ακόμη δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι για αυτά τα παιδιά υπάρχει και η αυξημένη πιθανότητα θανάτου στη διάρκεια του τοκετού ή κατά το πρώτο έτος της λοχείας.
Οι ανωμαλίες που μπορεί να προκύψουν, όταν οι εγκυμονούσες καπνίζουν, συνοψίζονται στα ακόλουθα:
1. Χαμηλό βάρος γέννησης. Η πιθανότητα γέννησης με βάρος μικρότερο από 2500 γρ, είναι διπλάσια και με σημαντική βραδύτητα ανάπτυξης του εμβρύου.
2. Αποβολή του εμβρύου. Αυτόματες εκτρώσεις.
3. Συγγενείς ανωμαλίες, όπως λαγώχειλο και λυκόστομα, δυσμορφία δακτύλων.
4. Μικρή περίμετρο της κεφαλής του νεογνού.
5. Αυξημένη συχνότητα ενδομήτριου θανάτου.
6. Αυξημένη συχνότητα αποκόλλησης πλακούντα.
7. Πρόωρη ρήξη υμένων.
8. Προδρομικό πλακούντα.
9. Εξωμήτριο εγκυμοσύνη.
10. Σύνδρομο αιφνίδιου νεογνικού θανάτου.
11. Αυξημένη πιθανότητα παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος, άσθματος και ανεπαρκούς ανάπτυξης πνευμόνων.
12. Σύνδρομο μειωμένης προσοχής.
13. Μαθησιακές δυσκολίες.
Οι παραπάνω διαταραχές μπορούν να αποδοθούν:
Στην ενδομήτριο ανοξία του κυήματος (χαμηλή πρόσληψη οξυγόνου) εξαιτίας:
o Της νικοτίνης (αγγειοσύσπαση μητριαίων αγγείων – θρόμβωση των αγγείων του πλακούντα).
o Του μονοξειδίου του άνθρακα (υψηλή στάθμη ανθρακυλαιμοσφαιρίνης και δέσμευση της εμβρυακής και μητρικής αιμοσφαιρίνης).
o Του κυανίου (αναστολή της αναπνευστικής αλυσίδας του μιτοχονδρίου).
o Δέσμευση των υποδοχέων της ντοπαμίνης.
o Στη μειωμένη θρέψη της εγκύου, λόγω μείωσης του επιπέδου του ασκορβικού οξέως.
o Στη μειωμένη ανοσολογική αντίδραση της μητέρας στα βακτηρίδια και στους ιούς.
o Στη μειωμένη ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να ενεργοποιεί πρωτεάσες, οι οποίες δρουν ανασταλτικά στις λοιμώξεις.
o Στην ελάττωση του όγκου πλάσματος.
o Στην ανύψωση της συστολικής πίεσης και στην πτώση της διαστολικής.
Οι έγκυες πρέπει να σταματούν το κάπνισμα. Αν αυτό είναι αδύνατον, πρέπει τουλάχιστον να ελαττώσουν δραστικά τον αριθμό των τσιγάρων που καπνίζουν καθημερινά. Οι βλαπτικές επιδράσεις σχετίζονται με τον αριθμό των τσιγάρων.

Οι γυναίκες θα πρέπει να ενθαρρύνονται να σταματήσουν το κάπνισμα οικειοθελώς. Αν το επιτύχουν μέχρι τη δέκατη έκτη εβδομάδα, οι βλαπτικές επιδράσεις του καπνού μειώνονται σημαντικά. Τα ζευγάρια θα πρέπει να σταματήσουν το κάπνισμα τρεις με τέσσερις μήνες πριν προγραμματίσουν εγκυμοσύνη, ώστε να βελτιώσουν την ποιότητα του σπέρματος και των ωαρίων καθώς και να αυξήσουν τις πιθανότητες σύλληψης.
Δάσκαλοι και γιατροί θα πρέπει να ενημερώσουν τους έφηβους για τις καταστρεπτικές ιδιότητες του καπνού, μέσα από την αγωγή υγείας στα σχολεία και τα ιατρεία οικογενειακού προγραμματισμού.
Οι κίνδυνοι του καπνίσματος για τη σύλληψη, την πορεία της κύησης και την υγεία του εμβρύου πρέπει να αρχίζουν πολύ πριν το ζευγάρι αποφασίσει να τεκνοποιήσει. Μελέτες αποδεικνύουν ότι οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην προγεννητική περίοδο είναι καταστρεπτικές. Πιστεύεται ότι, αν όλες οι καπνίστριες έκοβαν το κάπνισμα, η περιγεννητική θνησιμότητα θα μειωνόταν κατά 10%. Όλα αυτά τελικά σημαίνουν ότι, αν μια γυναίκα προγραμματίζει να αποκτήσει παιδί, καλό είναι να κόψει πρώτα το τσιγάρο.
Μέχρι σήμερα όλοι γνωρίζαμε ότι οι έγκυες γυναίκες απαγορεύεται να καταναλώνουν αλκοόλ, έστω και σε μικρές ποσότητες, διότι αυτό έχει επιπτώσεις και μπορεί να βλάψει το έμβρυο. Μια νέα επιστημονική έρευνα όμως που είδε το φως της δημοσιότητας, αμφισβητεί αυτήν τη θεωρία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα πεντάχρονα παιδιά, των οποίων οι μητέρες έπιναν μικρές έως μέτριες ποσότητες αλκοόλ (ένα έως οκτώ ποτά την εβδομάδα) κατά την αρχή της εγκυμοσύνης, δεν εμφάνιζαν κάποιες αναπτυξιακές και νοητικές διαταραχές.
Όμως, όταν οι έγκυες πίνουν παραπάνω (περισσότερα από οκτώ ποτά εβδομαδιαίως), τότε, όπως διαπιστώθηκε, τα παιδιά στα πέντε τους χρόνια έχουν μειωμένη ικανότητα προσοχής και συγκέντρωσης. Πάντως, παρά τη νέα μελέτη, οι ειδικοί δε θεωρούν ότι πρέπει, προς το παρόν τουλάχιστον, να αλλάξουν οι απαγορευτικές συστάσεις στις εγκύους να μην καταναλώνουν αλκοόλ, καθώς τα ευρήματα της νέας έρευνας θα μπορούσαν να στείλουν ένα λάθος μήνυμα, ιδίως σε όσες γυναίκες έχουν ροπή προς το αλκοόλ.

Στην ηλικία των πέντε ετών, τα παιδιά αυτών των γυναικών υποβλήθηκαν σε μία σειρά από τεστ νοημοσύνης, προσοχής, αυτοελέγχου κ.α, για να εκτιμηθεί ο βαθμός ανάπτυξης του εγκεφάλου τους. Όπως διαπιστώθηκε, τα παιδιά που γεννήθηκαν από μητέρες, οι οποίες κατά την εγκυμοσύνη έπιναν λίγο (ένα έως τέσσερα ποτά την εβδομάδα) έως μέτρια (πέντε έως οκτώ ποτά εβδομαδιαίως), δεν εμφάνιζαν κάποιο πρόβλημα εγκεφαλικής ανάπτυξης.
Πρόβλημα δε διαπιστώθηκε ούτε στα παιδιά των οποίων οι μητέρες τελείως περιστασιακά μπορεί να ήπιαν μέσα σε μία μόνο μέρα, π.χ. σε ένα πάρτι, αρκετά ποτά (πάνω από πέντε). Αντίθετα, όσες γυναίκες συστηματικά έπιναν πάνω από οκτώ ποτά την εβδομάδα, οι επιδόσεις των πεντάχρονων παιδιών τους εμφάνιζαν υστέρηση.
Οι γιατροί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, αν και το καλύτερο για τις εγκύους θα ήταν να αποφεύγουν τελείως το αλκοόλ, οι μικρές ποσότητες πιθανώς δεν αποτελούν ιδιαίτερο πρόβλημα. Τόνισαν, όμως, ότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να επιβεβαιώσουν το συμπέρασμά τους.
Στην εγκυμοσύνη δεν υπάρχει όριο ασφαλείας για την κατανάλωση αλκοόλ. Θα ήταν φρόνιμο οι εγκυμονούσες να μην πίνουν καθόλου το πρώτο τρίμηνο, ενώ τους επόμενους μήνες να αρκούνται – πού και πού – και σε εξαιρετικές περιπτώσεις σε ένα ποτηράκι κρασί μαζί με το φαγητό τους, αποφεύγοντας συστηματικά τα ποτά με υψηλή περιεκτικότητα οινοπνεύματος.
Ένα είναι το βέβαιο:
ΜΕΤΡΟΝ ΑΡΙΣΤΟΝ !!!!!

Παρουτσόγλου Ευγενία, Μαία

About the author